تحلیل ویژگی‌ها و تحولات هویتی اعضای طبقه متوسط در شهر تهران (1380- 1400 ه.ش)

نویسندگان

1 استادیار جامعه شناسی پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات. تهران. ایران.

doi
10.22083/scsj.2025.498589.1251
چکیده

طبقه متوسط و تحولات هویتی اعضای آن در جامعه ایران موضوع مباحث و مناقشات گوناگونی بوده است. پژوهش حاضر به دنبال توصیف و تحلیل خصوصیات هویت اعضای این طبقه و تحولات آن در دهه‌های 80 و 90 در شهر تهران است. در این راستا، از دیدگاه‌های نظری پی یر بوردیو در مورد طبقات اجتماعی و دیدگاه‌های آنتونی گیدنز در مورد هویت استفاده می‌شود. در اینجا، با استفاده از روش‌های سرگذشت پژوهی و گروه متمرکز با 15 نفر از اعضای این طبقه در شهر تهران مصاحبه شده و با استفاده از روش تحلیل محتوی کیفی اطلاعات تحلیل شده‌اند. بر اساس یافته‌های پژوهش حاضر، ویژگی‌های هویتی اعضای طبقه متوسط در شهر تهران در ابعاد هویت جمعی/فردی، دینی/غیردینی، سیاسی و ملی توصیف و تحلیل شده است. بررسی تحولات هویتی اعضای طبقه متوسط نشان می‌دهد در حالی که هویت جمعی، دینی و سیاسی آن‌ها از ابتدای دهۀ 80 تا اواسط دهه 90 از قدرت و شدت بیشتری برخوردار بوده است ابعاد هویتی ذکر شده در فاصله سال‌های میانی دهه 90 تا پایان این دهه تضعیف شده است.