پژوهشی در دستنوشتهای دیوان طالب جاجرمی با رویکردی تحلیلی
نویسندگان
1 استادیار زبان و ادبیات فارسی ، واحد یاسوج ، دانشگاه آزاد اسلامی، یاسوج، ایران
doi
10.22099/jba.2019.31896.3255چکیده
مولانا محمّدطالب جاجرمی (م 854 ق) از شاعران کمترشناختهشدهی شیراز در سدهی نهم هجری است که علاوهبر «دیوان اشعار»، منظومهی «گوی و چوگان» نیز به او منسوب است. این شاعر شیعی که شاگرد آذری طوسی بوده، سلاطین تیموری و حاکمان فارس در قرن نهم را مدح کرده است. پیش از این دربارهی زندگی، آثار و اندیشهی او آگاهی مبسوط و کافی در دست نبوده؛ اما با شناسایی دو دستنویس کتابخانهی موزهی ملی ایران و نسخهی کتابخانهی آیتاللّه مرعشی نجفی(ره) ضرورت انجام این پژوهش احساس شد. نگارنده، در مقالهی حاضر، پس از مقدمهای کوتاه در شرح زندگی و آثار شاعر با استناد به دستنویسهای آثار او و براساس سنت تصحیح نسخ خطی، به بررسی و تحلیل ساختاری و محتوایی اثر توجه کرده و با نگاه توصیفی- تحلیلـی ضـمن معرفـی اجمـالی طالب جاجرمی و آثـارش، به مذهب، اندیشه، ممدوحان، متنشناسی و دستنوشتههای دیوان اشعار این شاعر پرداخته و نکات تاریک زندگی، سبک و ویژگیهای شعر و دستنویسهای موجود را شناسایی کرده است. او ابراهیمسلطان، عبداللّه پسر ابراهیم، خلیلسلطان، یونسخان، سلطانویس، جهانگیر، سلطانحسن خداداد، مهتر حاجیبیگ، علیشاه، حسنشاه و محمود را مدح نموده است. همچنین در دستنوشتههای او ارادت قلبیاش به سلطانمحمد روزبهان، محمدبن سیدشریف جرجانی، شرفالدینعلی یزدی و شیخ ابواسحاق کازرونی کاملاً مشهود است. واژههای کلیدی:ط مولانا محمّدطالب جاجرمی (م 854 ق) از شاعران کمترشناختهشدهی شیراز در سدهی نهم هجری است که علاوهبر «دیوان اشعار»، منظومهی «گوی و چوگان» نیز به او منسوب است. این شاعر شیعی که شاگرد آذری طوسی بوده، سلاطین تیموری و حاکمان فارس در قرن نهم را مدح کرده است. پیش از این دربارهی زندگی، آثار و اندیشهی او آگاهی مبسوط و کافی در دست نبوده؛ اما با شناسایی دو دستنویس کتابخانهی موزهی ملی ایران و نسخهی کتابخانهی آیتاللّه مرعشی نجفی(ره) ضرورت انجام این پژوهش احساس شد. نگارنده، در مقالهی حاضر، پس از مقدمهای کوتاه در شرح زندگی و آثار شاعر با استناد به دستنویسهای آثار او و براساس سنت تصحیح نسخ خطی، به بررسی و تحلیل ساختاری و محتوایی اثر توجه کرده و با نگاه توصیفی- تحلیلـی ضـمن معرفـی اجمـالی طالب جاجرمی و آثـارش، به مذهب، اندیشه، ممدوحان، متنشناسی و دستنوشتههای دیوان اشعار این شاعر پرداخته و نکات تاریک زندگی، سبک و ویژگیهای شعر و دستنویسهای موجود را شناسایی کرده است. او ابراهیمسلطان، عبداللّه پسر ابراهیم، خلیلسلطان، یونسخان، سلطانویس، جهانگیر، سلطانحسن خداداد، مهتر حاجیبیگ، علیشاه، حسنشاه و محمود را مدح نموده است. همچنین در دستنوشتههای او ارادت قلبیاش به سلطانمحمد روزبهان، محمدبن سیدشریف جرجانی، شرفالدینعلی یزدی و شیخ ابواسحاق کازرونی کاملاً مشهود است. واژههای کلیدی: