تأثیر زمان مصرف علوفه و بافت فیزیکی خوراک آغازین بر مصرف ماده خشک، افزایش وزن، و رشد اسکلتی گوساله‎ های شیرخوار هلشتاین

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای گروه علوم دامی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

2 دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری- ریاست دانشکده علوم دامی و شیلات

3 عضو هبات علمی گروه علوم دامی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

4 عضو هیات علمی بخش تحقیقات علوم دامی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی،

doi
10.22069/ejrr.2025.23637.2008
چکیده

سابقه و هدف: اهمیت پرورش گوساله در موققیت اقتصادی گله‌های شیری مشخص است. جدا از برنامه تغذیه شیر، شکل فیزیکی خوراک آغازین و همچنین مصرف علوفه از عوامل موثر در رشد گوساله‌های شیرخوار می‌باشند. تاکنون تحقیقی به بررسی اثر متقابل شکل فیزیکی خوراک آغازین و زمان شروع مصرف علوفه بر عملکرد گوساله‌های شیرخوار هلشتاین نپرداخته است. هدف از این آزمایش بررسی تأثیر زمان شروع مصرف علوفه و بافت فیزیکی خوراک آغازین بر مصرف خوراک، افزایش وزن بدن و رشد اسکلتی گوساله‎های شیرخوار هلشتاین می‌باشد. مواد و روش‌ها: این آزمایش در قالب طرح کاملاً تصادفی و با روش فاکتوریل 2 ×2 و به مدت 85 روز انجام گرفت. بدین منظور از 40 رأس گوساله استفاده شد و گوساله‌ها بین 4 تیمار آزمایشی (هر تیمار شامل 10 رأس گوساله) تقسیم شدند. جیره‌‌های آزمایشی شامل 1- خوراک آغازین آردی به همراه علوفه (10% یونجه) از روز اول آزمایش 2- خوراک آغازین آردی به همراه علوفه از روز 21 آزمایش 3- خوراک آغازین پلت به همراه علوفه از روز اول آزمایش 4- خوراک آغازین پلت به همراه علوفه از روز 21 آزمایش بود. آنالیزهای آماری داده‌ها با استفاده از روش MIXED توسط نرم‌افزار SAS با اثر زمان به عنوان اندازه‌گیری‌های تکرار شده انجام گردید.یافته‌ها: طبق نتایج این تحقیق، اثر متقابل بافت خوراک × زمان آغاز مصرف علوفه برای خوراک آغازین مصرفی، ماده خشک مصرفی، وزن بدن و متوسط افزایش وزن بدن در کل دوره و همچنین ارتفاع نهایی استخوان‌های جدوگاه و هیپ معنی‌دار بود، به‌طوریکه خوراندن جیره پلت به همراه علوفه از یک روزگی موجب بهبود این صفات در مقایسه با گروه تغذیه شده با جیره آردی به همراه علوفه از 21 روزگی گردید (05/0>P). همچنین تغذیه خوراک آغازین پلت موجب افزایش مصرف خوراک آغازین، ماده خشک مصرفی، وزن بدن، متوسط افزایش وزن روزانه، و بازده خوراک در مقایسه با خوراک آغازین آردی شد (05/0>P). همچنین گوساله های مصرف کننده خوراک آغازین پلت ارتفاع جدوگاه و هیپ بالاتری نسبت به گوساله های مصرف کننده جیره آردی داشتند. از سوی دیگر، اثر زمان آغاز مصرف علوفه بر وزن بدن گوساله‌ها در کل دوره معنی‌دار شد بطوری‌که تغذیه علوفه از یک روزگی موجب افزایش وزن بدن در مقایسه با شروع مصرف علوفه در 21 روزگی گردید (021/0=P). همچنین، افزایش وزن روزانه در دوره پس از شیرگیری در گوساله‌های مصرف کننده علوفه از روز اول نسبت به شروع مصرف علوفه در 21 روزگی تمایل به افزایش داشت (084/0=P). علاوه بر این شروع مصرف علوفه از 1 روزگی در مقایسه با 21 روزگی موجب بهبود بازده غذایی و افزایش ارتفاع استخوان‌های جدوگاه (001/0=P) و هیپ (025/0=P) گردید.نتیجه‌گیری: براساس نتایج این آزمایش می‌توان بیان کرد که تغذیه یونجه به میزان 10% از یک روزگی نسبت به 21 روزگی موجب بهبود عملکرد (وزن کل دوره، افزایش ارتفاع جدوگاه و هیپ) گوساله‌های شیرخوار گردید. همچنین خوراک آغازین پلت نسبت به آردی موجب بهبود عملکرد از جمله بهبود مصرف خوراک آغازین، افزایش وزن روزانه و رشد اسکلتی گوساله‌های آزمایشی گردید. اثرات متقابل نشان داد که استفاده از علوفه در هر دو خوراک آغازین آردی و پلت از یک روزگی نسبت به 21 روزگی منجر به بهبود عملکرد می‌شود اما این بهبود در خوراک آغازین آردی بیشتر است.