عدالت فضایی در فضاهای دوگانة شهری (تبیین ژئوپلیتیکی الگوهای نابرابری در حاشیه کلانشهر مشهد)
نویسندگان
1 - استادیار جغرافیا، دانشگاه پیامنور مرکز میاندوآب
2 - دانشیار جغرافیا، دانشگاه فردوسی مشهد
doi
چکیده
حاشیهنشینی به مثابة یک فرآیند محلی، ملی و فراملی بازتاب فضایی عدم تعادلهای موجود در روند سیاستگذاریهای ملی و مختصات و مقیاس عملکردی ژئوپلیتیک سرمایه از یکسو و علل و عوامل درون منطقهای و محلی از سوی دیگر است و حاشیهنشینان با احتساب این موارد در حقیقت بازنده و معلول شرایط اجتناب ناپذیر فوقالذکر هستند که بویژه در کشورهای در حال توسعه، نقطة تلاقی متنهای فضایی روستایی و شهری یعنی نواحی حاشیه را به عنوان مکان ادامة حیات اجتماعی خویش اختیار میکنند. اینان نه حاشیهنشینان بلکه حاشیهراندگان جامعه و محکومین به تحمل آلام و مشقات زندگی در حاشیهاند که در فرجام تضادهای گوناگون اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، هویتی و حتی انسانی به امید تحقق نسبی آرمان عدالت فضایی، خود را در تقابل و چالش با فرامتن شهری یافتهاند. مقاله حاضر مبتنی بر تبیین بنیانهای اصلی نابرابری فضایی و اشارت درون منطقهای به چالشهای حاکم بر مناسبات متن و حاشیه در کلانشهر مشهد و فراسوی نگرشهای تسکینی و ترحمآمیز یا بالعکس نگرشهای ابزاری و فنمحور، در پی صورتبندی و پردازش مفهومی دیگری از حاشیهنشینی و دلایل ناظر بر آن است تا بدین طریق شاید در ایجاد زمینههای لازم برای ساماندهی شرایط نابسامان حاشیه مفید فایده واقع گردد.
