امتزاج هویت مقاومت با مسجدالاقصی: بازخوانی تجربۀ مرابطات در قدس شریف

نویسندگان

1 استادیار پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات

2 کارشناسی ارشد علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

doi
10.22083/scsj.2025.477321.1211
چکیده

مرابطه سنتی جهادی در تراث اسلامی است که بر پاسداری از مرزها و رصد رفتارهای دشمن دلالت دارد. فلسطینیان در صد سال گذشته به‌واسطۀ درگیری پیوسته با غصب پیش‌روندۀ سرزمینشان از سوی رژیم صهیونیستی، برای حفظ میراث اسلامی و به‌ویژه مسجدالاقصی، به سنت مرابطه متمسک شده‌اند. از اواخر دهۀ 90 قرن بیستم میلادی این پیوند شکل وثیق‌تری به خود گرفته و موجودیت معاصر مرابطه به‌ویژه در بخشی از زنان فلسطینی تحت عنوان «مرابطات الاقصی» تبلور یافته است. مقالۀ پیش رو با تمرکز بر تجربۀ زیستۀ مرابطات که در قالب تصاویر یا مکتوبات در رسانه‌های اجتماعی رسمی یا غیررسمی بازنشر شده است، ضمن صورت‌بندی راهبردهای اتخاذشده از سوی آنان برای حفظ ماهیت اسلامی مسجدالاقصی، به این امر می‌پردازد که چگونه ادراک فلسطینیان از مقاومت به‌مثابۀ «مقاومت در برابر تعلیق زندگی روزمره» توسط رژیم با به جریان انداختن زیست روزمره در ساحت مسجدالاقصی ممزوج شده و این نحو از مرابطه چه پیوندی با ادراک انسان فلسطینی از «مسجد» دارد.