تحلیل و بررسی عوامل مؤثر بر فروش آثار نقاشان معاصر ایران؛ مطالعه موردی: حراج تهران، سالهای 1395 تا 1399 ه.ش

نویسندگان

1 استادیار گروه نقاشی، دانشکدة هنر و معماری، دانشگاه علم و فرهنگ، تهران، ایران.

2 کارشناس ارشد پژوهش هنر، گروه پژوهش هنر، دانشکدة هنر و معماری، دانشگاه علم و فرهنگ، تهران، ایران.

doi
10.22034/ra.2023.559325.1240
چکیده

یکی از مهم‌ترین مباحث در حوزة هنر، مسئلة خریدوفروش تابلوهای نقاشی است. با تأسیس خانة حراج تهران، خریدوفروش آثار نقاشی هنرمندان معاصر ایرانی شکل جدیدی گرفت و آثار با دارابودن ویژگی‌هایی خاص با قیمت‌هایی متفاوت ارزش‌گذاری شدند. از طرفی ایجاد بحران‌های اقتصادی مانند تورم و افزایش قیمت دلار آزاد در سال‌های اخیر می‌توانست بر ارزش‌گذاری، تعیین قیمت و میزان فروش آثار هنری اثرگذار باشد. هدف مقاله، بررسی عوامل مؤثر بر فروش آثار نقاشی و تأثیر نوسانات قیمت دلار آزاد بر میزان فروش آثار نقاشی در حراجی تهران است. در این راستا چنین سؤالاتی مطرح است:‌1. عوامل مؤثر بر فروش آثار نقاشان معاصر ایران کدم‌اند؟ 2. چگونه شرایط و بحران‌های اقتصادی می‌تواند بر میزان فروش آثار نقاشی معاصر ایران تأثیرگذار باشد؟ و پژوهش در صدد پاسخگویی به سؤالات خواهد بود. روش تحقیق، توصیفی-تحلیلی و شیوة جمع‌آوری اطلاعات، اسنادی و مطالعات کتابخانه‌ای است. در این راستا، آثار فروخته‌‌شدة پنج هنرمند (بهمن محصص، سهراب سپهری، محمد احصایی، آیدین آغداشلو و فرهاد مشیری) در حراجی تهران سال‌های 1395-1399به‌عنوان نمونه آماری انتخاب شده است. نتایج نشان می‌دهد خصوصیات فیزیکی آثار در ارزش‌گذاری و فروش آن تأثیری مستقیم دارد. دلار و تورم نیز بر میزان فروش و قیمت‌گذاری آثار، اثرگذار بوده به‌طوری‌که اگرچه قیمت نهایی فروش آثار در حراجی تهران بر حسب تومان افزایش داشته ولی با در نظرگرفتن تورم، ارزش ریال و قیمت دلار آزاد در زمان برگزاری هر دوره از حراج، فروش هر دوره همراه با افزایش تورم و نرخ دلار کاهش یافته است.