تحلیل فضایی رابطه بین جمعیت و فاصله آبادی ها از شهرهای اصلی با سطوح توسعه پایدار در سکونتگاههای روستایی شهرستان هشترود
نویسندگان
1 دانش آموخته کارشناسی ارشد برنامه ریزی منطقه ای، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
2 استادیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
doi
10.22034/jgeoq.2025.511012.4248چکیده
توسعه پایدار روستایی به عنوان پدیدهای پیچیده و چندبعدی، نیازمند شناخت دقیق جنبههای مختلف سکونت در مناطق روستایی برای تضمین آینده این نواحی است. حفظ پایداری روستا هدف نهایی مؤلفههای توسعه پایدار روستایی محسوب میشود و هرگونه یکجانبهنگری و نادیدهگرفتن این مؤلفهها میتواند به خسارات جبرانناپذیری برای آینده این مناطق منجر شود. نتایج تحقیقات نشان میدهد که برای دستیابی به توسعه پایدار روستایی، لحاظ مؤلفههای فرهنگ، اجتماع، محیط زیست، امنیت، آموزش، مشارکت و تعاملات انسانی مهم و ضروری هستند. این تحقیق با هدف شناسایی و تحلیل فضایی سطوح توسعه پایدار سکونتگاههای روستایی شهرستان هشترود و بررسی روابط حاکم بر آنها انجام گرفته و از نظر نوع کاربردی و روش مطالعه آن به صورت توصیفی و تحلیلی است. برای تجزیه و تحلیل دادهها از مدلهای کمی مانند بیمقیاسسازی فازی، روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP) و رگرسیون وزندار جغرافیایی (GWR) استفاده شده است. یافتههای تحقیق نشان داد، توسعه پایدار فضایی در مناطق روستایی هشترود با چالشهای متعددی مواجه است و روستاهایی که در نزدیکی شهرها واقع شدهاند از سطوح توسعه پایدار مطلوبتری برخوردار هستند. علاوه بر این، نتایج بررسیها نشان داد با افزایش جمعیت و کاهش فاصله روستاها از شهرهای اصلی، سطح توسعه پایدار در آنها افزایش مییابد. به همین ترتیب، در روستاهایی که جمعیت کمتری دارند و فاصله بیشتری از شهرهای اصلی دارند، سطح توسعه پایدار کاهش مییابد. این یافتهها بر ضرورت توجه به برنامهریزی فضایی و اتخاذ رویکردهای جامع در توسعه روستایی تأکید میکنند تا بتوان به پایداری بلندمدت و بهبود شرایط زیست در این مناطق دست یافت.
