شناسایی و ارزیابی مؤلفههای فرم شهری با رویکرد بهرهوری مؤثر از انرژیهای تجدیدپذیر (نمونه موردی شهر تبریز)
نویسندگان
1 گروه معماری و شهرسازی، دانشگاه ملی مهارت، تهران، ایران.
2 کارشناس ارشدمعماری و انرژی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران
doi
10.22034/jgeoq.2025.525629.4278چکیده
توجه به منابع تجدیدپذیر انرژی که جایگزین مناسبی برای سوختهای فسیلی تجدیدناپذیر هستند، سبب شده است که جوامع به سمت انرژیهای تجدیدپذیر، نظیر انرژی خورشیدی سوق پیدا کنند. فرم و ساختار فضایی شهر از ابعاد مهم شناخت و تحلیل شهر میباشد و از عوامل مؤثر بر مصرف انرژی در آن ها است. هدف از این پژوهش شناسایی و ارزیابیِ ابعاد، مؤلفهها و شاخصهای فرم شهر و نوع تحقیق، کاربردی و روش تحقیق توصیفی-تحلیلی بوده و جامعه آماری تحقیق 30 نفر از کارشناسان حوزهی مرتبط که با استفاده از فرمول کوکران، تعداد 28 نفر به عنوان نمونهی آماری انتخاب شدند. روشهای گردآوری اطلاعات شامل؛ پرسشنامه و مطالعات اسنادی بوده و روش تجزیه و تحلیل اطلاعات نیز روش MARCOS (سنجش و رتبهبندی گزینهها بر اساس راهحل) در نرمافزار Excel میباشد. نتایج تحقیق نشان میدهد در بخش ابعاد به ترتیب اقلیم با امتیاز 0.922، معماری ساختمانها با 0.837 و ساختار فضایی و فرم شهر با 0.734، در ارتباط با معیارها، به ترتیب ساعات آفتابی با امتیاز 0.991، دما با 0.981، جهت گیری بلوکهای ساختمانی و جهت گیری بهینه نمای ساختمانها با 0.841، در ارتباط شاخصها، به ترتیب شدت و جهت تابش با امتیاز 0.991، ضرایب ساعات آفتابی با 0.961 بیشترین اثر را در بهرهوری مؤثر از انرژی خورشیدی را در شهر تبریز دارند.