راهبردهای کلان حفاظت از میراث فرهنگی ایران با تاکید بر میراث مستند و مکتوب

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت و برنامه‌ریزی فرهنگی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. s_mortajaee279@yahoo.com

2 دانشیار دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات. dr.salehiamiri@gmail.com

3 دانشیار وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، (نویسنده مسئول). ebhajiani@gmail.com

4 استادیار سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران. gamirkhani@yahoo.com

doi
10.22083/scsj.2024.485700.1229
چکیده

این پژوهش با هدف یافتن راهبردهای کلان جمهوری اسلامی ایران برای حفاظت از میراث فرهنگی و با تأکید بر میراث مستند و مکتوب نگارش یافته است. برای این منظور ابتدا لازم بود وضعیت فعلی میراث فرهنگی در کشور مشخص شود تا بر مبنای آن بتوان راهبردهای حفاظت از میراث فرهنگی را شناسایی کرد. برای شناخت وضعیت فعلی میراث فرهنگی در کشور از روش تحلیل محتوای اسناد بالادستی (شامل قانون اساسی، سند چشم‌انداز، سند اصول سیاست فرهنگی و برنامه‌های پنج‌سالۀ توسعۀ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران) و مصاحبه با ۱۰ نفر از خبرگان این حوزه استفاده شد. پس از تحلیل محتوای اسناد و مصاحبه‌ها، نقاط قوت و ضعف، فرصت‌ها و تهدیدهای پیش روی جمهوری اسلامی ایران در مسئله حفاظت از میراث فرهنگی (مستند و مکتوب) مشخص و احصا شد. نتایج حاکی از آن بود که فرصت‌ها و تهدیدهای پیش روی جمهوری اسلامی ایران در مسئله حفاظت از میراث فرهنگی در حالت برابری قرار دارند و میراث فرهنگی جمهوری اسلامی ایران بیشتر از ناحیه عوامل استراتژیک داخلی در معرض آسیب قرار دارد. درنهایت و با توجه به نتایج به‌دست‌آمده ۴۰ راهبرد کلان تدوین شد که در ۴ مقوله اصلی «سیاست‌گذاری و مدیریت فرهنگی»، «نهادها و سازمان‌های فرهنگی»، «آگاهی اجتماعی» و «هویت ملی» احصاء شدند.