بررسی شاخصهای توسعه پایدار و طرحهای مداخله گر شهری و بافتهای فرسوده شهری، مطالعه موردی: محلات زینبیه، قائمیه و همت آباد اصفهان
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای شهر سازی، گروه شهرسازی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران.
2 استادیار، گروه شهرسازی ، مرکز تحقیقات افقهای نوین در معماری و شهرسازی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران.
3 دانشیار، گروه جغرافیا، مرکز تحقیقات گردشگری، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران.
doi
10.22034/jgeoq.2025.459306.4107چکیده
هدف این پژوهش ارزیابی و تببین میزان اثر بخشی شاخصهای توسعه پایدار بر اجرای طرح های مداخله در بافتهای فرسوده شهری میباشد. شاخص های توسعه پایدار دارای اولویت، بر روی تصمیم گیری و ارتقای اثر بخشی تصمیمات بر مداخله در بافت فرسوده است، که در نهایت میزان تحقق طرحهای بعدی در این بافت ها را موجب می شود. این تحقیق توصیفی-تحلیلی است و تبیین میزان اثربخشی شاخص های توسعه پایدار شامل (بهرهوری، عدالت، انعطافپذیری و ثبات)، در بافتهای فرسوده و اولویت توجه به ارتقاء آن ها بر اجرای طرح ها و از طریق سنجش روایی و پایایی جهت بررسی پرسشنامه از ابزار تجزیه و تحلیل آماری (نرمافزار SPSS) و برای تجزیه و تحلیل داده ها، از فنون آماری تصمیم گیری کیفی و کمی استفاده و در نهایت مدلی تحلیلی ارائه شده است. نتایج حاصل از طریق ضریب آلفای کرونباخ %88 به دست آمد، که بیان گر روایی و اعتبار بالای پرسشنامه هاست. برای تجزیه و تحلیل دادهها از فنون آماری پارامتری و ناپارامتری با توجه به مقیاس سنجش هر متغیر و با استفاده از نرم افزار spss انجام گرفت. برای انجام آزمون فرضیات و سنجش همبستگی بین متغیرهای مستقل و وابسته تحقیق از آزمون همبستگی پیرسون و همبستگی رتبهای اسپیرمن استفاده شده است. نمونه مورد مطالعه پژوهش از بافتهای حاشیهای شهر میباشند. که با سه بافت جمعیتی متمایز (فرهنگی، قومی، کالبدی)، بهعنوان نمونه مورد مطالعه انتخاب شدند. نتایج این پژوهش نشان دهنده آن است، که بین ارتقای شاخصهای توسعه پایدار دارای اولویت، در بافت فرسوده و اثر بخشی طرحهای مداخله در بافت فرسوده رابطه معنیداری وجود دارد. از آنجا که پایداری باید روی اهداف انسانی بهعنوان هسته اصلی هر طرح مداخلهای تأکید نماید، بنابراین اثر بخشی نهایی در موضوع کارایی آن طرحها، متوجه کیفیت سکونتگاه های انسانی آن محدوده خواهد بود. اطلاعات میدانی نشان می دهد، که میزان تمایلات 1/89 درصد از خانوارهای بافت محله همت آباد (با ساکنان مهاجر درون استانی) در ارتباط با مشارکت جمعی است. همچنین متغیرهای اعتقاد به مشارکت با 83/40 و آگاهی و اطلاع از پروژه با 8/20 و درجه آزادی 6 و مقدار000/0= sig بیشترین تأثیر را در بین متغیرها بر شاخص توسعه پایدار اجتماعی در پروژههای بازآفرینی بافتهای فرسوده داشته است.