فرا ترکیب شناسایی اصول و مؤلفههای مهم در طراحی مدل بلوغ
نویسندگان
1 (نویسنده مسئول) استادیار گروه تحول اداری، دانشکده مدیریت و برنامهریزی راهبردی، دانشگاه جامع امام حسین علیهالسلام، تهران، ایران
2 استادیار گروه تحول و تعالی سازمانی، دانشکده مدیریت و برنامهریزی راهبردی، دانشگاه جامع امام حسین علیهالسلام، تهران، ایران
3 استاد گروه تحول و تعالی سازمانی، دانشکده مدیریت و برنامهریزی راهبردی، دانشگاه جامع امام حسین علیهالسلام، تهران، ایران
doi
چکیده
از زمان انتشار نخستین مدلهای بلوغ توسط «کروسبی» و «نولان» در اواخر دهه 1970 میلادی تا کنون، مدلهای بلوغ مختلفی در طیف وسیعی از حوزههای کاربردی مانند فناوری اطلاعات، مدیریت دانش و مدیریت سرمایههای انسانی توسعه داده شده است. با این وجود، روشها و نظریههای اندکی در مورد چگونگی ساخت مدلهای بلوغ، ساختار، عناصر و معماری آنها وجود دارد و بسیاری از نویسندگان به نبود روش جامع و بهطور عمومی پذیرفتهشده اشاره کردهاند. بررسی مدلهای بلوغ کنونی نیز نشان میدهد بیشتر آنها بدون توجه به مبانی روششناختی ساخت مدل بلوغ، صرفاً از پیکربندی الگوهای پیشنهادی کروسبی و نولان تقلید کردهاند و پژوهشگرانی که قصد توسعه مدل بلوغ دارند با این ابهام روبهرو هستند که انواع مدلهای بلوغ کدامند؛ هر کدام چه مزایا و چه محدودیتهایی دارد؛ مدل بلوغ چه ساختار و عناصری دارد و در طراحی آن به چه مؤلفههایی باید توجه کرد. از آنجا که ارائه رویکردی مقبول و جامع برای توسعه مدل بلوغ، مستلزم دستیابی به شناختی عمیقتر از رویکردهای کنونی و پیشفرضها و محدودیتهای آنهاست، در این پژوهش، پس از بیان مقدمهای درباره مفهوم مدلهای بلوغ با استفاده از روش فراترکیب تفسیری کیفی، 14 دیدگاه مختلف و در دسترس در مورد چگونگی ساخت مدل یا شبکه بلوغ و همچنین اصول حاکم بر طراحی آنها، بررسی شد و باتوجه به مضمونهای اصلی آنها، درک و شناختی عمیقتر از مهمترین مؤلفههای دخیل در طراحی مدل بلوغ ارائه شده است. برای این منظور، مهمترین عناصر و مضمونهای این 14 دیدگاه با توجه به تقدم زمانی هر کدام از آنها بهطور "متن به متن" گزارش شده است.