فرا ترکیب شناسایی اصول و مؤلفه‌های مهم در طراحی مدل بلوغ

نویسندگان

1 (نویسنده مسئول) استادیار گروه تحول اداری، دانشکده مدیریت و برنامه‌ریزی راهبردی، دانشگاه جامع امام حسین علیه‌السلام، تهران، ایران

2 استادیار گروه تحول و تعالی سازمانی، دانشکده مدیریت و برنامه‌ریزی راهبردی، دانشگاه جامع امام حسین علیه‌السلام، تهران، ایران

3 استاد گروه تحول و تعالی سازمانی، دانشکده مدیریت و برنامه‌ریزی راهبردی، دانشگاه جامع امام حسین علیه‌السلام، تهران، ایران

doi
چکیده

از زمان انتشار نخستین مدل‌های بلوغ توسط «کروسبی» و «نولان» در اواخر دهه 1970 میلادی تا کنون، مدل‌های بلوغ مختلفی در طیف وسیعی از حوزه­های کاربردی مانند فناوری اطلاعات، مدیریت دانش و مدیریت سرمایه­های انسانی توسعه داده شده است. با این وجود، روشها و نظریه­­های اندکی در مورد چگونگی­ ساخت مدل‌های بلوغ، ساختار، عناصر و معماری آنها وجود دارد و بسیاری از نویسندگان به نبود روش جامع و به‌طور عمومی پذیرفته‌شده اشاره کرده­اند. بررسی مدل‌های بلوغ کنونی نیز نشان می‌دهد بیشتر آنها بدون توجه به مبانی روش‌شناختی ساخت مدل بلوغ، صرفاً از پیکربندی الگوهای پیشنهادی کروسبی و نولان تقلید کرده‌اند و پژوهشگرانی که قصد توسعه­ مدل بلوغ دارند با این ابهام روبه‌رو هستند که انواع مدل‌های بلوغ کدامند؛ هر کدام چه مزایا و چه محدودیتهایی دارد؛ مدل بلوغ چه ساختار و عناصری دارد و در طراحی آن به چه مؤلفه­هایی باید توجه کرد. از آنجا که ارائه رویکردی مقبول و جامع برای توسعه­ مدل بلوغ، مستلزم دستیابی به شناختی عمیق­تر از رویکرد­های کنونی و پیش­فرض­ها و محدودیت‌های آنهاست، در این پژوهش، پس از بیان مقدمه­ای درباره مفهوم مدل‌های بلوغ با استفاده از روش فراترکیب تفسیری کیفی، 14 دیدگاه مختلف و در دسترس در مورد چگونگی ساخت مدل یا شبکه بلوغ و هم‌چنین اصول حاکم بر طراحی آنها، بررسی شد­ و باتوجه به مضمون‌های اصلی آنها، درک و شناختی عمیق­تر از مهمترین مؤلفه‌های دخیل در طراحی مدل بلوغ ارائه شده است. برای این منظور، مهمترین عناصر و مضمون‌های این 14 دیدگاه با توجه به تقدم زمانی هر کدام از آنها به‌طور "متن به متن" گزارش شده است.