نقش هیجانهای منفی و باورهای فراشناختی در پیشبینی خودمراقبتی والدین دارای فرزندان با ناتوانیهای ذهنی
نویسندگان
1 دانشیار، گروه علوم تربیتی و مشاوره، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
2 استادیار گروه علوم تربیتی و مشاوره، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
3 استادیار گروه علوم تربیتی و مشاوره، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
doi
10.22054/jpe.2025.83311.2772چکیده
پژوهش حاضر باهدف بررسی رابطه بین هیجانهای منفی، باورهای فراشناختی و خودمراقبتی والدین دارای فرزندان با ناتوانیهای ذهنی در شهر کرمان انجام شد. این پژوهش، توصیفی و از نوع همبستگی بود. جامعه موردمطالعه شامل تمامی والدین دارای فرزند ناتوان ذهنی در شهر کرمان در سال تحصیلی 1402- 1403 بودند که از بین آنان نمونهای به حجم 160 نفر (پدر یا مادر) بهصورت در دسترس انتخاب شدند. جهت گرداوری دادهها از پرسشنامه هیجانات منفی (برگرفته از پرسشنامه عاطفه مثبت و منفی پاناس)، پرسشنامه باورهای فراشناختی ولز (1997) و پرسشنامه خودمراقبتی سازمان بهداشت جهانی (2016) استفاده شد. دادههای جمعآوریشده در دو سطح توصیفی (فراوانی، میانگین، انحراف معیار و...) و استنباطی (همبستگی پیرسون، رگرسیون همزمان و گامبهگام) مورد تجزیهوتحلیل قرار گرفتند. یافتهها نشان داد هیجانات منفی با باورهای فراشناختی، رابطه مثبت و معنادار و با خودمراقبتی، رابطه منفی و معنادار دارند. همچنین نتایج همبستگی پیرسون نشان داد بین باورهای فراشناختی و خودمراقبتی رابطه منفی و معناداری وجود دارد. نتایج رگرسیون گامبهگام نیز نشان داد که هیجانات منفی و باورهای فراشناختی بهصورت منفی و معنادار قادر به پیشبینی خودمراقبتی در والدین دارای کودک ناتوان ذهنی میباشند؛ بنابراین میتوان با کاهش هیجانات منفی و همچنین با استفاده از درمانهای فراشناختی مناسب، خودمراقبتی را در والدین دارای کودک ناتوان ذهنی افزایش داد.