طراحی الگوی روابط بین عوامل موثر بر ارتقاء تاب آوری جامعه در شهر تبریز

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت صنعتی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.

2 استادیار گروه مدیریت صنعتی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران؛ (نویسنده مسئول)

3 استادیار، گروه مدیریت صنعتی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.

4 دانشیار گروه مدیریت صنعتی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، ایران.

doi
10.22083/scsj.2024.479249.1217
چکیده

تاب‌آوری به عنوان توانایی بازگشت به شرایط اولیه، استفاده هوشمندانه از منابع، شبکه‌ها و ساختارهای پشتیبان تعریف می‌شود. این موضوع باعث ایجاد مفهومی از تاب‌آوری شده که به‌طور گسترده توسط محققانی که ناسازگاری‌های مفهومی در تحلیل تاب‌آوری و پتانسیل آن برای توجیه نظریه‌های خاص را برجسته می‌کنند، مورد انتقاد قرار گرفته است؛ بنابراین گنجاندن پایه‌های اجتماعی تاب‌آوری در چارچوب مفهومی آن برای پویایی لازم است. بر همین اساس، هدف این مقاله طراحی الگوی روابط بین عوامل مؤثر بر ارتقاء تاب‌آوری جامعه در شهر تبریز بوده است. روش تحقیق توصیفی- علّی بوده است. جامعه آماری این پژوهش شامل دو بخش خبرگان و کلیه شهروندان شهر تبریز بوده است. در این پژوهش 12 نفر از خبرگان در بخش اول مشارکت داشته و 384 نفر از شهروندان بر اساس دهک‌های درآمدی در بخش دوم پژوهش به پرسشنامه‌ها پاسخ داده‌اند. برای گردآوری داده‌ها از دو پرسشنامه استفاده شده است. برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از مدل‌سازی ساختاری تفسیری و مدل‌سازی مسیری ساختاری بهره گرفته شده است. یافته‌های بخش مدل‌سازی ساختاری تفسیری نشان می‌دهد که عوامل مؤثر بر ارتقاء تاب‌آوری جامعه در پنج سطح قرار می‌گیرد که هر سطح دارای روابط مستقیم و غیرمستقیم با سطوح دیگر است. در این بین عوامل اقتصادی، تأثیرگذارترین عامل و ظرفیت یادگیری، تأثیرپذیرترین عامل در الگوی طراحی شده بوده است. همچنین آزمون الگوی طراحی شده، نشان‌دهنده روایی و پایایی مناسب الگو و تأیید روابط مستقیم و غیرمستقیم عوامل مؤثر بر ارتقاء تاب‌آوری جامعه در شهر تبریز بر اساس داده‌های تجربی بوده است.