استخراج ذهنیت‌های نسبت تفکر اکوسیستمی با تفکر سیستمی، با استفاده از روش‌شناسی کیو

نویسندگان

1 نویسنده مسئول: کارشناسی ارشد مدیریت اجرایی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 استادیار گروه مهندسی کامپیوتر، پردیس فارابی دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
چکیده

اکوسیستم، مفهومی است که در دانش‌های انسانی، از حوزه خلقت و طبیعت، وام گرفته شده است و مبتنی‌بر آن، میدان‌های اقتصادی، سازمانی، کسب‌وکار و اجتماعی، دچار تحول شده‌اند. بر پایه‌ همین توسعه و رسوخ مفهومی و دانشی، نوع خاصی از تفکر به نام تفکر اکوسیستمی نیز شکل گرفته است که ذیل آن، فهم و دیدن فضاهای مختلف اجتماعی و اقتصادی و... به‌عنوان اکوسیستم و طراحی آنها به‌عنوان اکوسیستم، موضوعیت می‌یابد. تفکر اکوسیستمی درحال‌حاضر، مفهوم نوینی به‌حساب می‌آید و نسبتی با تفکر سیستمی دارد. این پژوهش جهت استخراج ذهنیت‌های مختلف میان بخشی از دانش‌ورزان و اندیشه‌ورزان حوزه‌ نظریه‌ سیستم‌ها، درمورد نسبت و رابطه‌ تفکر سیستمی و تفکر اکوسیستمی، طراحی شد. به‌همین‌منظور، از روش‌شناسی کیو که با هدف استخراج ذهنیت‌ها و دسته‌بندی آنها طراحی شده است، استفاده شده است. پس از جمع‌آوری دامنه و ادبیات نظری پژوهش، 37 عبارت از این دامنه نظری، استخراج شده و روی کارت‌هایی یکسان، دراختیار 30 مشارکت‌کننده که به‌صورت غیراحتمالی و از افراد دردسترس، انتخاب شدند، جهت مرتب‌سازی نمونه کیو، قرار داده شد. پایایی دسته‌های کیو ازطریق آزمون ـ آزمون مجدد، سنجیده شد. داده‌ها پس از تجمیع و استخراج، با استفاده از نرم‌افزار SPSS25، مورد مطالعه و پردازش قرار گرفتند. با انجام تحلیل عاملی کیو، 4 ذهنیت: «تباین»، «عموم و خصوص مطلق»، «عموم و خصوص من‌وجه» و «تطور و تکامل» استخراج شد و درنهایت ذهنیت‌های مختلف شناسایی‌شده، معرفی شدند.