آینده پژوهی تحولات معماری استان گیلان مبتنی بر مؤلفه‌های اثرگذار فرهنگی

نویسندگان

1 استادیار معماری دانشکده هنر و معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن، رودهن، ایران. کد اورکید: 0000-0002-0662-5955، reza.naghdbishi@riau.ac.ir

2 کارشناسی ارشد مهندسی معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران. کد اورکید: 0009-0004-8298-023X ، kimia.jamshidzadeh@srbiau.ac.ir

3 استادیار معماری دانشکده هنر و معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شرق، تهران، ایران، (نویسنده مسئول). کد اورکید: 0000-0002-6410-6491، Saeed.azemati@iau.ac.ir

doi
10.22083/scsj.2024.457524.1176
چکیده

استان گیلان به عنوان منطقه‌ای با تنوع فرهنگی و جغرافیایی خاص خود بستری مناسب برای تحلیل تأثیرات فرهنگ‌های محلی، سنت‌ها و نوآوری‌های معاصر بر معماری است. پژوهش حاضر باهدف آینده‌پژوهی تحولات معماری استان گیلان مبتنی بر مؤلفه‌های اثرگذار فرهنگی شکل گرفته است. این تحقیق از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی پیمایشی است. پس از بررسی شاخص‌های معماری بومی گیلان و مؤلفه‌های اثرگذار فرهنگی بر شکل‌گیری آن و مرور پیشینه پژوهش‌های مرتبط، مصاحبه با گروه متخصصین معماری، شهرسازی و جامعه‌شناسی انجام شد. در میان یافته‌های به دست آمده 18 عامل به عنوان مهم‌ترین عوامل مؤثر در تحولات آینده معماری در استان گیلان شناسایی شد. با به‌کارگیری نرم‌افزار میک‌مک عوامل یادشده تحلیل ساختاری شد. عوامل اثرگذار و تأثیرپذیر به‌صورت مستقیم و غیرمستقیم شناسایی و رتبه‌بندی شد و مهم‌ترین آن‌ها به عنوان مؤلفه‌های اصلی ارائه شدند. در یافته‌های پژوهش، از میان مؤلفه‌های اصلی، 8 متغیر به عنوان متغیرهای کلیدی که کمترین اثرپذیری و بیشترین اثرگذاری را در تحولات معماری داشتند، شناسایی شدند. سپس، متغیرهای دووجهی، وارد نرم‌افزار سناریو ویزارد شد و دو سناریوی مطلوب و یک سناریوی نامطلوب به دست آمد. نتایج به‌دست‌آمده از بررسی سناریوهای بیان شده نشان می‌دهد، آینده معماری در توجه به تغییرات فرهنگی، تغییرات اقلیمی، نیاز کاربران، توجه به مهاجران و دیگر عوامل خواهد بود.