تحلیل پدیدارشناختی فرهنگ خوابگاهی: تجربیات و ادراکات دانشجویان دختر از زندگی خوابگاهی

نویسندگان

1 دانشیار جامعه‌شناسی گروه جامعه‌شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ارومیه (نویسنده مسئول)a.kabiri@urmia.ac.ir

2 دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی (بررسی مسائل اجتماعی ایران)،مرکز تحصیلات تکمیلی، دانشگاه پیام نور تهران.Jafarahmadi19@pnu.ac.ir

doi
10.22083/scsj.2024.464986.1188
چکیده

فرهنگ خوابگاهی به‌عنوان زیرمجموعه‌ای از فرهنگ دانشگاهی موضوعی بسیار مهم است، چراکه به‌طور مستقیم بر زندگی فردی و اجتماعی دانشجویان تأثیرگذار است. به‌رغم اهمیت این موضوع، در کشور ما سیاست‌گذاران آموزش عالی چندان به آن نپرداخته­اند. هدف این مقاله، بیان چالش­ها و فرصت­های زندگی خوابگاهی دانشجویان دختر است. این تحقیق با روش کیفی و رویکرد پدیدارشناسی صورت گرفته است. با استفاده از روش نمونه­گیری هدفمند 10 نفر از دانشجویان دختر ساکن در خوابگاه دانشگاه ارومیه که حداقل دو ترم و حداکثر پنج ترم سابقه حضور در خوابگاه را داشتند، انتخاب شدند. داده­ها از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته جمع­آوری شده است. مصاحبه‌ها تا زمان اشباع ادامه یافتند و با روش کولایزی مورد تحلیل و تجزیه قرار گرفتند. یافته­های این تحقیق نشان می­دهد که زندگی در خوابگاه‌های دانشجویی برای دختران دانشجو همراه با چالش­های و فرصت­های متعددی است. چالش­های زندگی خوابگاهی از دیدگاه دختران دانشجو عبارت­اند از: نداشتن حریم خصوصی، بی‌نظمی در ساعت خواب‌وبیداری، بی‌ثباتی شخصیت، کم بودن امکانات خوابگاهی، فشار روحی ـ روانی و به حاشیه رفتن درس خواندن. در کنار این چالش­ها، دانشجویان به فرصت­های زندگی خوابگاهی هم اشاره کرده­اند. فرصت­هایی چون استقلال فردی، تکامل شخصیت، کسب تجارب زندگی اجتماعی، خود مدیریت زندگی و تقویت روحیۀ همکاری، بخشی از مهم‌ترین فرصت­هایی بودند که دانشجویان به آن اشاره کرده­اند؛ بنابراین بر مبنای این یافته­ها فرهنگ خوابگاه‌های دانشجویی در کنار چالش­ها و مشکلاتی که برای دانشجویان ایجاد می­کنند می­توانند فرصت­ها و زمینه‌های ارتقای توانمندی و مهارت‌های زندگی اجتماعی دانشجویان را فراهم کنند تا منجر به رشد فردی و اجتماعی دانشجویان ­شود.