فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هنر مانوی یکی از هنرهای غنی و اثرگذار است که آغاز آن از سدۀ سوم م در ابتدای تشکیل حکومت ساسانی آغاز شد و تا چند قرن بعد از اسلام ادامه یافت. مانی و پیروانش از هنرهای بصری و تجسمی که شاخص‌ترین آن‌ها هنر نقاشی و نگارگری است آثار بسیار نفیسی بر جای گذاشته‌اند که بر نگارگری ایرانی در دوره‌های بعد تأثیرگذار بوده است. با نگاهی کلی به ویژگی‌های ساختاری آثار مانویان می‌توان به عناصر نمادینی دست‌ یافت که اغلب در بیشتر نگاره‌ها تکرار شده‌ و دارای مفاهیم خاصی هستند. هدف این پژوهش پی بردن به سیر تحولات هالة نور در نگارگری مانویان و درک شباهت‌های تجسمی آن می‌باشد. هاله نور در هنر مانوی با هدف رسیدن به نور و رستگار شدن روح انسان می‌باشد. سؤال این پژوهش چه عناصری در نگارگری مانوی به ‌کار رفته است و دارای چه معنایی می‌باشند؟ دارای چه ویژگی‌های بصری و ساختاری می‌باشند؟ روش تحقیق در این پژوهش توصیفی- تحلیلی بوده و با استفاده از مطالب کتابخانه‌ای اسنادی و بررسی نمونه‌های نقاشی مانوی جمع‌آوری ‌شده است و تحلیل بر اساس هاله نور و ویژگی‌های آن می‌باشد. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد مانویان از عناصر نمادینی چون گل نیلوفر، مروارید، آسمان آبی، هاله نور، کشتی و درخت زندگی در نگاره‌هایشان استفاده می‌کردند و مهم‌ترین عنصر در بین این عناصر هالة نور بوده که بسیار متنوع‌تر از دیگر عناصر بوده که با رنگ‌ها و آرایه‌های تزئینی متفاوتی اجرا می‌شده است. در نگاره‌های مانوی این نماد به معنای نور و پاکی است و فردی که دارای هاله نور باشد مقدس و دارای جایگاه معنوی ویژه‌ای است.