فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از واقعیت‌هایی که فرهنگ و نهادهای فرهنگی همانند مساجد را به‌شدت تحت تأثیر قرار می‌دهد قدرت سیاسی یا حکومت است که در این زمینه بحث اصلی تعیین حدودوثغور ظهور و بروز حکومت در حوزۀ مسجد می‌باشد. در این راستا هدف مقالۀ مذکور ارائۀ رویکردهای حکومت پیرامون خط‌مشی گذاری مسجد در جمهوری اسلامی ایران می‌باشد. در این راستا تلاش شده با استفاده از روش کیفی و با استفاده از 34 مصاحبه نیمه ساختاریافته با خبرگان مسجد بر اساس نمونه‌گیری هدفمند و مبتنی بر روش تحلیل مضمون، رویکردهای مذکور احصا گردند. نتایج پژوهش حاکی از آن است که حکومت می‌بایست چهار رویکرد حمایتی، ضمانتی، نظارتی و اقتضایی را ملاک عمل خود در حوزۀ مساجد قرار دهد. در رویکرد حمایتی اقداماتی مانند پیش‌بینی و اختصاص زمین رایگان به مردم جهت احداث مساجد، رایگان نمودن هزینه‌های آب، برق و گاز مساجد، اختصاص و تأمین بودجه برای مساجد، تأمین معیشت امامان جماعت و خدام، طراحی و ساخت مساجد، تهیۀ آمار و سرانۀ دقیق مساجد، ناظر به رویکرد ضمانتی فعالیت‌هایی مانند تصویب قوانین و مقررات پیرامون مساجد، کاهش روند بروکراتیک پیرامون مساجد، لحاظ نمودن مالیات مردم به مساجد توسط حکومت، پیرامون رویکرد نظارتی و اقتضایی نیز اقداماتی شامل نظارت در مسائل ساختاری مساجد و توجه به اقتضائات زمانی و مکانی حائز اهمیت می‌باشد. در این زمینه باید اشاره نمود که رویکرد اقتضایی به‌مثابه چتر حاکم بر سایر رویکردهاست که بر اساس شرایط زمانی-مکانی و نیز سنخ و گونه شناسی مساجد سایر رویکردها را تحت‌الشعاع خود قرار می‌دهد.