وظایف حکومت دینی در قبال مسجد به مثابه حق فرهنگی
نویسندگان
1 عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات fasih@ricac.ac.ir
doi
10.22083/scsj.2024.476406.1210چکیده
بهرغم تبیین حقهای فرهنگی ذیل مباحث حقوق بشر، به جهت تکیهبر ابعاد مادی وجود انسان در تعریف آن، شاهد عدم توجه به شناسایی این حقوق در قالب ابعاد معنوی انسان هستیم. این در حالی است که با توجه به ارتباط وثیق حقهای فرهنگی با مفهوم «فرهنگ پیشرو»، ضروری است تا ابعاد دیگری از این حقوق در حوزۀ اعتقادات، ارزشها و رفتارها مورد شناسایی قرار گیرد. از این منظر و با نگرش حقوقی، نهاد مسجد بهعنوان یکی از مصادیق در گستره حقهای فرهنگی، مورد واکای قرار گرفت. در این رویکرد این سؤال مطرح شد که مسجد بهمثابه «حق فرهنگی» چگونه قابل تعریف است؟ بر مبنای اسناد بالادستی در نظام جمهوری اسلامی ایران وظایف حکومت دینی در این عرصه چیست؟ در این مطالعه توصیفی و تحلیلی با استفاده از روش کتابخانهای و تحلیل اسناد، چهار سند از اسناد بالادستی در جهت تعیین وظایف دولت در تأمین این حق فرهنگی موردبررسی قرار گرفت. بر اساس یافتههای پژوهش، بر مبنای هدف فرهنگ پیشرو و با توجه به کارکردهای فرهنگی مسجد، نهتنها حق فرهنگی بشر در حوزه اعتقاد، گرایش و رفتار به واسط مسجد تأمین خواهد شد. بلکه این حق خود درنهایت منجر به تأمین حقهای فرهنگی دیگری از قبیل حق بر مذهب و عقیده، حق بر سنتها و ... خواهد شد.