سیاست خارجی خاورمیانه‌ای آمریکا: منطق جهانی‌شدن یا ژئوپلیتیک؟

نویسندگان

1 گروه علوم سیاسی، دانشکده علوم اقتصادی و علوم سیاسی. دانشگاه شهید بهشتی

doi
چکیده

از دید برخی از نظریه‌پردازان، جهانی‌شدن را می‌توان معادل غیر سرزمینی‌شدن دانست که در مقابل ژئوپلیتیک که اهمیت مرزهای سرزمینی را خاطر نشان می‌‌سازد، قرار می‌گیرد. هر یک از جهانی‌شدن به معنای غیرسرزمینی‌شدن و ژئوپلیتیک به معنای اهمیت سرزمین و جغرافیا، دارای الزامات خاص خود می‌‌باشد. این مقاله به دنبال پاسخ به این سؤال اساسی است که از میان منطق جهانی‌شدن و منطق ژئوپلیتیک، کدام یک سایق اصلی سیاست خارجی آمریکا در خاورمیانه بویژه پس از یازدهم سپتامبر 2001 بوده است؟ این مقاله ضمن بررسی دیدگاههای مختلف مدعی است که در واقع منطق ژئوپلیتیک مهمترین عامل هدایت‌کننده سیاست خارجی آمریکا در خاورمیانه بویژه پس از حوادث یازدهم سپتامبر بوده، اما این منطق در پوشش منطق جهانی‌شدن پنهان شده است. به عبارت دیگر، سیاست خاورمیانه‌ای آمریکا در ظاهر با منطق جهانی‌شدن هدایت می‌‌شود، اما هدایتگر واقعی آن منطق ژئوپلیتیک است.