ویژگی های شاخص تذهیبهای نسخه خطی خمسه Add ms 25900، محفوظ در کتابخانه بریتانیا
نویسندگان
1 استاد گروه پژوهش هنر، دانشکده هنر، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران.
2 دانشجوی دکتری رشته تاریخ تطبیقی و تحلیلی هنرهای اسالمی، گروه پژوهش هنر، دانشکده هنر، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران.
doi
10.22034/ra.2022.541445.1123چکیده
تذهیب به واسطة همجواری با خط، از ابتدای شکلگیری تمدن اسلامی مورد اقبال مسلمانان واقع شده است. یکی از نسخههای نفیس تولید شده در تمدن اسلامی، خمسة نظامیای است متعلق به قرن نهم هجری. نسخة مذکور به رغم داشتن قطعات تذهیب عالی، تا پیش از این به صورت اختصاصی مورد تجزیه و تحلیل قرار نگرفتهاست. لذا هدف نگارندگان در این مقاله نشان دادن میزان تنوع به کارگرفته شده توسط مُذهّب و یا مذهّبان نسخه در نحوة طرح اندازی قطعات تذهیب میباشد. لذا برای تحقق این هدف سوالاتی مطرح شد بدین شرح: با توجه به تعداد زیاد کتیبههای مذهّب در این نسخه، میزان تنوع در آنها چگونه است؟ و چگونه کتیبههای کوچک بین متنی در این نسخه (390 عدد) را میتوان طبقهبندی کرد؟ این مقاله به روش توصیفی- تحلیلی انجام شده و اطلاعات لازم برگرفته از منابع کتابخانهای و بررسی تذهیبهای نسخه است. بررسیها نشان داد که، هیچ دو کتیبهای، در این نسخه همسان نیستند و تذهیبها در دو دورة تیموری و صفوی تکمیل شدهاند و نوع تزیینات زمینة کتیبهها و نوع سرترنجها دو عامل مهم در طبقهبندی کتیبهها محسوب میشوند همچنین در این نسخه نسبت اسلیمیها بیش از ختاییهاست و برتری رنگی با رنگ لاجوردی و سپس طلایی است.
