تبیین نظری مولفه های موثر در مناسبات ژئوپلیتیک و ارائه الگوی پیشنهادی
نویسندگان
1 گروه جغرافیای سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
2 گروه جغرافیای سیاسی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
3 گروه آموزشی جغرافیا - دانشکده ادبیات و علوم انسانی - دانشگاه فردوسی مشهد
4 گروه جغرافیای سیاسی، دانشگاه مالک اشتر، تهران، ایران
doi
10.22059/jhgr.2022.345557.1008508چکیده
هدف از این پژوهش الگویابی مهمترین مولفههای مؤثر بر مناسبات ژئوپلیتیک میان بازیگران قدرت است. مناسبات ژئوپلیتیکی استفاده از منابع جغرافیای قدرت در مناسبات بازیگران است. بیشتر مفاهیم در ارتباط با مناسبات ژئوپلیتیکی بر محور مناسبات رقابتی بوده درحالیکه مناسبات ژئوپلیتیکی جنبهها و شکلهای مختلفی از همگرایی تا تنش و ستیز را در بر میگیرد. روش تحقیق در این پژوهش بر اساس هدف نظری و بر اساس ماهیت توصیفی - تحلیلی است. نتایج حاصل از پژوهش نشان میدهد که نظریات و دیدگاههای مختلفی در زمینه و مرتبط با مناسبات ژئوپلیتیکی وجود دارد که با بررسی برخی از این دیدگاهها و نظریات به مجموعه از مؤلفهها و شاخصهای مؤثر در مناسبات ژئوپلیتیکی احصاء شدند و در چهار بعد طبیعی (11 مولفه)، انسانی (19 مولفه)، ترکیبی (18 مولفه)، مصنوعی (نرم) (10 مولفه) و مجموعا (58 مولفه) دستهبندی شدند. از سوی دیگر تحلیل نتایج پنل دلفی فازی تشکیلشده نشان میدهد که ابعاد و مولفههای احصاء شده مرتبط با مناسبات ژئوپلیتیک بودهاند و مورد توافق خبرگان قرار گرفتهاند.