نمود تشیع علوی در نوحههای یزدی؛ تحلیل محتوای نوحههای هیئتهای عزاداری شهر یزد
نویسندگان
1 دانشیار جامعهشناسی، گروه جامعهشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران (نویسندة مسئول) ynourbakhsh@ut.ac.ir
2 دانشجوی دکتری جامعهشناسی فرهنگی، گروه جامعهشناسی، دانشگاه تهران، a.eskandarinezhad@ut.ac.ir
doi
10.22083/scsj.2024.456889.1175چکیده
تقریباً دو دهه است که بحث جامعهشناسی تشیع در ایران شکل گرفته است. با وجود این، تأملات نظری و تجربی نسبتاً اندکی دربارة موضوع عزاداریها ماه محرم صورت گرفته است. پژوهش حاضر تلاش میکند تا از منظر جامعهشناسی دین و مشخصاً جامعهشناسی تشیع به حوزهای از عزاداریها ماه محرم بپردازد که علیرغم عمق و گسترة بسیاری که دارد تاکنون به آن پرداخته نشده است. عزاداریهای ماه محرم در شهر یزد موضوعی است که در این مقاله به آن پرداخته خواهد شد. با استفاده از نظریة تشیع علی شریعتی، متن نوحههای یزدی که طی دهة 1390 اجرا شدهاند، بررسی و تفسیر شد. چهار مقولة «تذکار ارزشهای قیام عاشورا»، «نقد کنشهای شیعیان»، «نقد پیوند دین و حکومت در ستمگری» و «نقد حکومت ستمگر» ازجمله مقولههای بودند که ذیل ایدة تشیع علوی در نوحههای یزدی استخراج شدند. به نظر میرسد که سبک و محتوای نوحهخوانی در یزد تفاوت معناداری با سبک رایج (یا نوحۀ پاپ) دارد.
