رابطه پردازش حسی با مشکلات رفتاری و تعاملات اجتماعی در کودکان مبتلا به اختلال طیف اتیسم: نقش میانجی اضطراب

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری رشته روان‌شناسی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

2 دانشیار گروه روان‎شناسی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

3 استاد گروه روان‎شناسی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

4 استادیار گروه علوم اجتماعی، دانشگاه بابل، بابل، عراق

doi
10.22054/jpe.2025.81187.2719
چکیده

این پژوهش باهدف تعیین رابطه پردازش حسی با مشکلات رفتاری و تعاملات اجتماعی در کودکان با اختلال طیف اتیسم با میانجیگری اضطراب انجام شد. روش پژوهش همبستگی از نوع مدل‌سازی معادلات ساختاری و جامعه آماری این پژوهش شامل تمامی کودکان با اختلال طیف اتیسم در سال 1402 در شهر کرمانشاه بودند که از میان آن‌ها 200 پدر و مادر با روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شد‌ند و پرسشنامه‌های نمیرخ حسی دان (2014)، مهارت‌های اجتماعی بلینی و هوف (2007)، سیاهه رفتاری کودکان اخنباخ و رسکولار (2001) و اضطراب راجرز و همکاران (2016) پاسخ دادند. نتایج نشان داد که پردازش حسی از طریق اضطراب با مشکلات رفتاری رابطه منفی و معنی‌داری دارد. پردازش حسی با تعاملات اجتماعی رابطه مثبت و معنی‌داری دارد و متغیر اضطراب در هر دو رابطه می‌تواند نقش میانجی دارد، بنابراین مشکلات پردازش حسی در کودکان با اختلال طیف اتیسم به‌طور قابل‌توجهی با مهارت‌های ارتباطی و مشکلات رفتاری مرتبط است و اضطراب به‌عنوان یک واسطه بین آن‌ها عمل می‌کند. با توجه به ویژگی‌های خاص اتیسم، مداخله جامعی برای اصلاح تنظیم ورودی حسی، کنترل عاطفی و تفاوت‌های ارتباطی ضروری است.