اثربخشی بازی‌درمانی شناختی رفتاری و تحریک الکتریکی مستقیم فراجمجمه‌ای بر تنظیم شناختی هیجانی، کارکردهای اجرایی و مهارت‌های ارتباطی در کودکان اختلال طیف اوتیسم

نویسندگان

1 استاد گروه مشاوره، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

2 دانشجوی دکتری روان‌شناسی بالینی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری مشاوره، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

doi
10.22054/jpe.2025.80221.2710
چکیده

هدف: هدف از پژوهش حاضر، اثربخشی بازی‌درمانی شناختی رفتاری و تحریک الکتریکی مستقیم فراجمجمه‌ای بر تنظیم هیجانی، کارکردهای اجرایی و مهارت‌های ارتباطی در کودکان اختلال طیف اوتیسم بود. مواد و روش‌ها: پژوهش حاضر از نوع نیمه تجربی با پیش‌آزمون- پس‌آزمون و گروه گواه می‌باشد. جامعه آماری این پژوهش تمامی کودکان 6-12 سال با اختلال طیف اوتیسم مراجعه‌کننده به مدارس کودکان استثنائی، مراکز و کلینیک‌های شهر اردبیل در سال‌ 1401-1402 بود. این پژوهش به‌صورت غیر تصادفی و هدفمند تعداد 45 کودک دارای اختلال طیف اوتیسم انتخاب شد و به‌صورت تصادفی در 3 گروه (15 نفره) قرار داده شدند. مداخله شامل بازی‌درمانی شناختی – رفتاری و مداخله تحریک الکتریکی مستقیم فراجمجمه‌ای بود. ابزارهای این پژوهش نیز شامل آزمون رایانه‌ایان- بک، آزمون دسته‌بندی کارت‌های ویسکانسین، پرسشنامه تنظیم هیجانی گراس و جان، پرسشنامه مهارت‌های ارتباطی بود. یافته‎ها: با عنایت به نتایج آزمون تعقیبی بونفرونی، مقایسه زوجی بازی‌درمانی شناختی رفتاری، تحریک الکتریکی مستقیم فراجمجمه‌ای و گروه گواه در نمرات متغیرهای کارکردهای اجرایی، تنظیم هیجان و مهارت‌های ارتباطی نتایج نشان داد که گروه‌های بازی‌درمانی شناختی رفتاری، تحریک الکتریکی مستقیم فرا جمجمه‌ای با گروه گواه تفاوت معنادار وجود دارد (05/0p<). بحث و نتیجه‌گیری: بازی‌درمانی شناختی رفتاری و تحریک الکتریکی مستقیم فرا جمجمه‌ای بر تنظیم هیجانی، کارکردهای اجرایی و مهارت‌های ارتباطی در کودکان اختلال طیف اوتیسم تأثیر داشت اما تفاوت معناداری بین این دو روش وجود نداشت.