فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: با توجه به ساختار نشاسته، سرعت تجزیه‌پذیری نشاسته غلات (جو، ذرت و گندم) در شکمبه متفاوت بوده و یک عامل مهم تأثیرگذار برسوخت‌وساز شکمبه‌ای، رشد و عملکرد نشخوارکنندگان است. سرعت تخمیر غلات در شکمبه، pH شکمبه­ای، تولید اسیدهای چرب فرّار، مصرف خوراک، عملکرد رشد و توسعه شکمبه را تحت تأثیر قرار می­دهد. هم‌چنین با توجه به عملکرد تولیدی بهتر گندم نسبت به جو، درصد نشاسته بیش‌تر گندم (حدود 10 درصد) و گزارش‌ها بهبود قابلیت هضم گندم نسبت به جو  و ذرت، بنابراین ضرورت دارد جایگزینی دانه‌های جو و ذرت با دانه گندم در جیره بره‌های پرواری نیز بررسی و امکان‌سنجی شود. روش‌ پژوهش: تعداد 24 راس بره نر مهربان (وزن بدن 46/4±3/40 کیلوگرم) در قالب طرح کاملاً تصادفی و تیمارهای آزمایشی شامل ۱- جیره‌ حاوی 58 درصد دانه جو، 2- جیره حاوی 29درصد دانه جو+ 29 درصد دانه ذرت، 3- تیمار حاوی 58 درصد دانه ذرت و 4- جیره حاوی  58 درصد دانه گندم مورد استفاده قرار گرفت. عملکرد رشد (افزایش وزن روزانه، افزایش وزن کل و میزان مصرف خوراک)؛ گوارش‌پذیری مواد مغذی، فراسنجه­های تخمیر شکمبه‌ای (pH، ازت آمونیاکی و اسیدهای چرب فرّار)، جمعیت پروتوزوآ و بعد از ذبح، مطالعات هیستومورفومتری روده کوچک بررسی شد. یافته‌ها: عملکرد رشد بره‌های چهار گروه تفاوتی با یکدیگر نداشتند. گوارش‌پذیری ماده خشک در تیمار حاوی گندم بالاترین و در تیمار بر پایه جو کم‌ترین بود، درحالی‌که گوارش‌پذیری پروتئین در جیره حاوی جو بیش‌تر از جیره‌های حاوی دانه ذرت یا گندم بود (05/0˂P). غلظت نیتروژن آمونیاکی تیمار حاوی گندم بیش‌تر از بره‌های دیگر بود (05/0>P). غلظت کل اسیدهای چرب فرّار در بره‌های تغذیه‌شده با جیره‌های حاوی گندم و جو بیش‌تر از دو تیمار آزمایشی دیگر بود (05/0>P). کم‌ترین میزان اسیدهای چرب فرّار در تیمار حاوی ذرت مشاهده شد (05/0>P). درصد اسید استیک تیمار ذرت بیش‌تر از جیره‌های حاوی جو و گندم بود و کم‌ترین درصد این فراسنجه در بره‌های تغذیه‌شده با جیره حاوی گندم مشاهده شد (05/0>P). غلظت‌های اسید پروپیونیک، بوتیریک و ایزوبوتریک در تیمار حاوی دانه ذرت کم‌تر از گروه‌های دیگر بود (05/0>P). بیش‌ترین درصد این اسیدهای چرب فرّار مربوط به جیره‌های حاوی گندم یا جو بود (05/0>P). جمعیت پروتوزوای کل شکمبه و جنس انتودینیوم در جیره حاوی گندم یا  تیمار جو+ ذرت نسبت به دیگر تیمارها بالاتر بود و بیش‌ترین تعداد درجیره حاوی گندم مشاهده شد (05/0˂P). در تیمارهای حاوی ذرت و جو+ ذرت طول پرز (ویلی) دوازده بیش‌تر از سایر تیمارها بود (05/0˂P)، درحالی‌که عمق کریپت دوازده در بره‌های تغذیه‌شده با جیره حاوی گندم کم‌تر بود (05/0˂P). عرض پرز ایلئوم در تیمارهای دریافت‌کننده گندم بیش‌تر از سایر تیمارها بود (05/0˂P)، درحالی‌که تیمارهای تغذیه‌شده با جو کم‌ترین عرض پرز داشتند (05/0˂P). عمق کریپت ایلئوم در بره‌های تغذیه‌شده با گندم و ذرت از سایر تیمارها کم‌تر بود (05/0˂P). نتیجه‌گیری: نتایج آزمایش نشان داد که عملکرد رشد بره‌ها در سه نوع غله تفاوتی با یکدیگر نداشتند هرچند گوارش‌پذ‌‌یری ظاهری جیره بر پایه گندم بیش‌تر بود و در  جیره بره‌های پروای، گندم را می‌توان جایگزین دانه جو یا ذرت نمود.