فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: زمان برداشت یکی از عوامل تعیین‌کننده در بهره‌وری و کیفیت تغذیه‌ای علوفه‌های سیلویی به‌شمار می‌رود. انتخاب مرحله مناسب برداشت می‌تواند نقش مؤثری در بهبود ارزش غذایی، فرایند تخمیر و کاهش اتلاف سیلو ایفا کند. هم‌چنین، استفاده از سیستم‌های کشت مخلوط با هدف بهره‌گیری از خصوصیات هم­افزایی بین گونه‌های مختلف گیاهی، رویکردی کارآمد در ارتقای کیفیت علوفه محسوب می‌شود. این مطالعه با هدف ارزیابی اثر مرحله برداشت علوفه و کشت مخلوط بر ویژگی‌های کیفی سیلوشدن، میزان تولید پساب و قابلیت هضم در شرایط in vitro (آزمایشگاهی) در سه علف غلات ریزدانه (جو، تریتیکاله و یولاف) طراحی و اجرا گردید.روش پژوهش: در این مطالعه، علف کامل جو در دو مرحله رشد ابتدای خوشه‌زنی و خمیری سفت، علف تریتیکاله در دو مرحله پنجه‌زنی و خمیری نرم، علف یولاف در مراحل پنجه‌زنی و طویل‌شدن ساقه و کشت مخلوط شامل ۵۳ درصد جو، ۳۳ درصد تریتیکاله و ۱۴ درصد یولاف در دو زمان برداشت شدند. طرح آزمایشی در چارچوب فاکتوریل ۲×۴ به‌صورت کاملاً تصادفی با هشت تیمار و سه تکرار اجرا شد.یافته‌ها: نتایج نشان داد که با پیشرفت مراحل رشد، عملکرد ماده خشک، ماده آلی و پروتئین خام در تیمارهای تریتیکاله، یولاف و کشت مخلوط افزایش یافت. بیش‌ترین ماده خشک (1/32 درصد) از کشت مخلوط در مرحله دوم برداشت و کم‌ترین (5/13 درصد) از علف یولاف مرحله اول حاصل شد (001/0P<). بیش‌ترین مقدار پروتئین خام (3/19 درصد) مربوط به علف یولاف در برداشت اول و کم‌ترین مقدار آن (8/10 درصد) به علف جو در برداشت دوم اختصاص داشت (001/0P<). کم‌ترین مقدار فیبر شوینده خنثی (NDF) در علف یولاف (5/49 درصد) و بیش‌ترین آن در علف جو (2/58 درصد) مشاهده شد (001/0P<). اثر متقابل نوع علوفه و زمان برداشت بر مقادیر ماده خشک، پروتئین خام و فیبر شوینده اسیدی (ADF)) معنی‌دار بود، در حالی‌که خاکستر خام، لیگنین، نیتروژن نامحلول در شوینده اسیدی و خنثی، چربی خام و کربوهیدرات های محلول در آب غلظت مشابهی در هر دو مرحله برداشت داشتند. پیشرفت گامه بلوغ باعث افزایش لیگنین و کاهش CP، کربوهیدرات­های محلول در آب و NDF شد. حضور یولاف در کشت مخلوط موجب افزایش پروتئین خام، کاهش NDF و بهبود قابلیت هضم در شرایط  in vitro گردید. در برداشت دوم، سیلاژها دارای pH مناسب (حدود 2/4)، نیتروژن آمونیاکی کم‌تر از ۱۰ درصد ماده خشک، عدم تولید پساب و ماده خشک کافی بودند که نشان‌دهنده تخمیر مطلوب است.نتیجه‌گیری: نتایج به‌دست‌آمده مرحله خمیری سفت در جو، خمیری نرم در تریتیکاله، و طویل‌شدن ساقه در یولاف را به‌دلیل افزایش تولید ماده آلی، پروتئین خام، انرژی و ماده خشک قابل هضم در هر هکتار، زمان مناسب‌تری برای برداشت علوفه‌های غلات ریزدانه معرفی می‌کند. هم‌چنین، کشت مخلوط با نسبت بیش‌تری از یولاف احتمالاً به ارتقای کیفیت علوفه خواهد انجامید. به‌علاوه، با توجه به عملکرد بهتر تریتیکاله نسبت به جو، پیشنهاد می‌شود به‌منظور تولید سیلوهای با کیفیت بالاتر، از تریتیکاله به‌عنوان ترکیب اصلی در کشت مخلوط با جو و یولاف استفاده شود.