فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: گیاه سورگوم (Sorghum bicolor) از گیاهان علوفه­ای در مناطق خشک و نیمه‌خشک بوده است و برای تهیه علوفه سبز، خشک و سیلاژ مورداستفاده قرار می­گیرد. گیاه سورگوم به­جهت قدرت پنجه­زنی فراوان، ارزش غذایی گسترده، عملکرد بالا و راندمان بالای مصرف آب حائز اهمیت است. ایران سرزمینی خشک در جهان است. در این کشور نمی‌توان در تمام فصول علوفه کشت کرد. بنابراین نیاز به گیاهانی وجود دارد که بتوانند از آب به‌طور مؤثرتری استفاده کنند و با آب‌وهوای نامساعد مقابله کنند. یکی از مهم­ترین علوفه برای سیلوکردن، سورگوم است. هدف از این پژوهش، بررسی اثرات جایگزینی سیلاژ ذرت با سیلاژ سورگوم بر قابلیت هضم، عملکرد تولیدی، فراسنجه‌های خونی و رفتار‌های تغذیه‌ای گاو‌های هلشتاین شیرده در اواسط دوره شیردهی بود. روش پژوهش: تعداد هشت راس گاو شیرده با میانگین تولید شیر 3±5/34 کیلوگرم در روز و میانگین روزهای شیردهی 22±120 در قالب طرح آزمایشی مربع لاتین با چهار تیمار و هشت تکرار (تکرارشده در چهار دوره 21 روزه) اختصاص داده شدند. تیمارهای آزمایشی شامل جایگزینی صفر (شاهد)، 33، 66 و 100 درصد جایگزین سیلاژ ذرت علوفه‌ای رقم سینگل‌کراس 704 با سیلاژ سورگوم رقم اسپیدفید بود. گاوها سه بار در روز دوشیده شدند و میزان شیر تولیدشده برای هر گاو در هر دوشش ثبت شد. یافته‌ها: میزان درصد ماده خشک سیلاژ سورگوم این پژوهش اندکی بالاتراز ماده خشک سیلاژ ذرت شد،20/20 برای سیلاژ ذرت علوفه‌ای و 55/20 برای سیلاژ سورگوم علوفه‌ای بود. مقدار پروتئین خام سیلاژ ذرت (76/10) و سیلاژ سورگوم (17/8) بود و pH هر سیلاژ حدود چهار شد. مصرف ماده­خشک بین تیمارها تفاوت معنی‌­داری نداشت، تولید شیر در تیمار شاهد (حاوی 100 درصد سیلاژ ذرت) به‌طور معنی‌داری بالاتر از تیمار‌های دیگر بود (05/0>P). اما بازده تولید شیر (کیلوگرم شیر تولیدی به‌ازای هر کیلوگرم ماده ­خشک مصرفی) جیره‌های آزمایشی مشابه بود. درصد چربی شیر و نسبت چربی به پروتئین در تیمار حاوی 100 درصد سیلاژ سورگوم بیش‌تر از سایر تیمار‌ها بود (05/0>P). قابلیت هضم پروتئین خام،قابلیت هضم ماده خشک و دیواره سلولی (NDF) با جایگزین سیلاژ ذرت با سیلاژ سورگوم کاهش یافت (05/0>P). استفاده از سیلاژ سورگوم اسپیدفید، باعث افزایش در معنی‌داری (05/0>P) در میزان اسیدهای چرب غیراشباع مفید (ω6/ω3 و C16:0) شد. بیش‌ترین زمان خوردن و نشخوارکردن مربوط به تیمار شاهد (حاوی 100 درصد سیلاژ ذرت) بود و کم‌ترین زمان مربوط به تیمار 100 درصد سیلاژ سورگوم بود (05/0>P). نتیجه‌گیری: به­طورکلی نتایج نشان داد که مقدار تولید شیر با 100 درصد جایگزینی سورگوم کاهش یافت، اما چربی شیر افزایش داشت. با توجه به این­که گیاه سورگوم شیرین با مناطق گرم و خشک سازگار است این علوفه می‌تواند یک انتخاب عالی برای مزارع گاو‌های شیری در مناطقی باشد که کشت ذرت به­دلیل کمبود آب مشکل است.