تبدیل ژئوپلیتیک جنگ به ژئوپلیتیک صلح (بررسی موردی: تأثیر سیاست خارجی افریقای جنوبی بر امنیت منطقهای در دورة آپارتاید و پس از آن)
نویسندگان
1 ـ استاد روابط بینالملل، دانشگاه شهید بهشتی
2 ـ پژوهشگر مرکز مطالعات آفریقا، دانشگاه تربیت مدرس
3 ـ دانشیار روابط بینالملل، دانشکدة روابط بینالملل
doi
چکیده
افریقای جنوبی در طول چهار دهة دوران آپارتاید، بهدلیل اتخاذ ایدئولوژی تبعیض نژادی، با کشورهای همسایه و اعضای جامعة جهانی اختلاف داشت. این سیاست پس از خروج پرتغال از جنوب افریقا در سال 1975، وضعیت منطقه را در ژئوپلیتیک جنگ قرار داد و سبب شد امنیت منطقه بهخطر افتد. این وضعیت انزوای بینالمللی کشور را در پی داشت و تلاش سیاستگذاران کشور را به رفع مشکلات امنیتی با همسایگان و مسائل داخلی معطوف کرد.با تغییر ساختار بینالمللی، فشار بر دولت حاکم مبنیبر تغییر ایدئولوژی و مذاکره با گروههای مخالف افزایش یافت و با تغییر کارگزاران (ماندلا و دکلرک) زمینه برای حذف آپارتاید فراهم شد. پس از روی کار آمدن دولت جدید، این کشور با اتخاذ ایدئولوژیای مبتنیبر واقعگرایی سیاسی، با الگو قرار دادن شعار احترام به حقوق بشر، عدالت و برابری، درصدد ترمیم روابط خود با نظام جهانی برآمد و هویت سیاسی خود را تغییر داد؛ بهطوریکه برای برطرف کردن بسیاری موانع و پیشفرضها و بهمنظور حل مشکلات سیاسی و اقتصادی، با عضویت در سازمانهای منطقهای و بینالمللی، از تمام امکانات خود برای ایفای نقش میانجی در منازعات منطقهای جنوب صحرا و قارة افریقا استفاده کرد و سبب تغییر تصورات کشورهای همسایه و نظام بینالملل شد. این سیاست، فضای ناامن منطقه را بهسمت امنیت و توسعه تغییر داد و ژئوپلیتیک صلح را بر منطقه حاکم کرد.