وزن ژئوپلیتیکی و نظام قدرت منطقه‌ای (بررسی موردی: جنوب غرب آسیا)

نویسندگان

1 ـ استادیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد

doi
چکیده

سنجش قدرت ملّی کشورها مستلزم ارزیابی و محاسبة مؤلفه‌ها و عوامل مختلف اقتصادی، اجتماعی، سیاسی، سرزمینی، نظامی، فرهنگی، علمی ‌و فرامرزی کشورهاست که محاسبة مجموع امتیازات ‌این عوامل نشانگر میزان و سطح قدرت ملّی و تعیین جایگاه آنها در کشورها و در سطح منطقه‌ای و قاره‌ای است. با مشخص شدن وزن و جایگاه ژئوپلیتیکی کشورها، آنها می‌توانند برای رسیدن به اهداف برنامه‌ریزی‌شده، در راستای تأمین توسعه، رفاه، امنیت و منزلت درخور‌توجه در مقایسه با کشورهای پیرامونی خود، تدابیر لازم را بیندیشند. اگرچه سنجش قدرت ملّی کشورها کار ساده‌ای نبوده و از آن به‌عنوان معضلی در جغرافیای سیاسی یاد می‌شود، اما در مقالة حاضر سعی شده با ارائه نوعی روش و مدل، گامی ‌در راستای ‌این مهم برداشته شود.در ‌این تحقیق، از روش توصیفی ـ تحلیلی استفاده شده و با طراحی مدل سنجش ماتریسی، وزن ژئوپلیتیکی کشورها بر‌اساس شاخص‌ها و عناصر مختلف سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، سرزمینی و غیره محاسبه و پس از آن کشورها در سطوح مختلف قدرت طبقه‌بندی شده‌اند.