فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف و سابقه: سیلاژ ذرت به‌عنوان یکی از اجزای کلیدی جیره گاوهای شیری، نقش مهمی در تأمین انرژی و بهبود عملکرد تولیدی دام دارد. کیفیت سیلاژ تحت تأثیر عوامل مختلفی از جمله نوع ساختمان سیلو و روش‌های پوشش و عایق‌بندی آن قرار می‌گیرد. انتخاب مناسب‌ترین روش پوشش می‌تواند با کاهش نفوذ هوا، میزان افت ماده خشک و تخریب مواد مغذی را به حداقل برساند. این پژوهش با هدف ارزیابی تأثیر دو روش پوشش (لایه پلاستیکی محافظت‌شده با لایه مشبک سبزرنگ و لایه پلاستیکی محافظت‌شده با برزنت) بر کیفیت شیمیایی و میزان اتلاف ماده خشک سیلاژ ذرت در سیلوهای بانکری و خندقی طی یک دوره سه‌ساله طراحی و اجرا گردید.مواد و روش ها: شش سیلوی بانکری (روی زمینی) و شش سیلوی خندقی (داخل زمینی) طی یک دوره سه‌ساله، برای هر ساختمان سیلو، دو مورد در سال 1399، دو مورد در سال 1400 و دو مورد در سال 1401 در مزرعه گاو شیری شرکت شیر و گوشت زاگرس شهرکرد نمونه گذاری شدند. دو روش برای عایق کردن سیلوها مورد ارزیابی قرار گرفت. درروش اول، پس از کشیدن یک‌لایه پلاستیکی روی سیلو، از آن به‌وسیله یک‌لایه پلاستیکی مشبک سبزرنگ (Green mesh sheet; GS) محافظت شد. در روش دوم، لایه پلاستیکی به‌وسیله یک‌لایه برزنت (Tarpaulin sheet; TS) محافظت گردید. سیلوهای بانکری و خندقی به‌صورت طولی به دو قسمت برای اعمال دو سیستم عایق تقسیم شدند. در زمان پر کردن سیلوها، سه کیسه توری حاوی ذرت تازه خردشده در قسمت مرکزی سیلوها در سه قسمت به فاصله 10 متر از هم (نمونه‌های مرکزی CeS) به‌عنوان کنترل مثبت دفن شدند. پس از پر کردن، 18 کیسه توری (نه کیسه در هر روش پوشش) حاوی همان مقدار ذرت خردشده در 40 سانتی‌متر زیر سطح بالایی در سه فاصله متفاوت از دیواره جانبی سیلو (یک کیسه در هر مکان) دفن شدند. فاصله از دیواره برای سه بخش به ترتیب 100، 200 و 300 سانتی‌متر بود (GS100، GS200 و GS300 برای لایه پلاستیک توری و TS100، TS200 و TS300 برای لایه برزنت). یافته ها: در هر دو نوع ساختمان سیلو ماده خشک نمونه‌های سیلاژ در فاصله 300 سانتی‌متری از دیواره در عایق Ts نسبت به GS بالاتر بود (05/0>P). در سیلوی خندقی، در فاصله 100 سانتی‌متری از دیواره درصد خاکستر در عایق نسبت GS به Ts بالا‌تر بود (01/0= P). اما نمونه‌ها در سیلوی بانکری در فواصل متفاوت از دیواره در عایق GS دارای درصد خاکستر بالاتری در مقایسه با عایق TS بودند (05/0> P). درصد اتلاف ماده خشک سیلاژ ذرت در فاصله 100 سانتی‌متری از دیواره در نمونه‌های سیلاژ GS در مقایسه با TS (05/0=P؛ 22/40 در مقابل 23/51 درصد) بالاتر تر بود. در فواصل 100 و 200 سانتی‌متر از دیواره سیلو pH در عایق TS نسبت به GS کم‌تر بود ( 05/0> P). غلظت آمونیاک در نمونه‌های سیلاژ Ces با نمونه‌های سیلاژ TS مشابه بود ( 20/0 در برابر 19/0؛ 73/0= P)، اما درصد آمونیاک در نمونه‌های سیلاژ GS نسبت به نمونه‌های سیلاژ Ces بالاتر بود (28/0 در برابر 20/0؛ 01/0=P). درصد لاکتات در فواصل 100و 200 سانتی‌متر نسبت به دیواره سیلو در سیستم عایق TS در مقایسه با GS بالاتر بود (05/0> P). نوع عایق درصد استات، بوتیرات، پروپیونات و فراسنجه‌های تولید گاز را تحت تأثیر قرار نداد. نتیجه گیری: نتایج این تحقیق نشان داد که استفاده از پوشش برزنتی (TS) نسبت به پوشش مشبک سبزرنگ (GS) در هر دو نوع ساختمان سیلو (بانکری و خندقی)، در کاهش میزان اتلاف ماده خشک و بهبود کیفیت شیمیایی سیلاژ ذرت مؤثرتر بود. بنابراین، استفاده از سیستم عایق‌بندی TS می‌تواند به‌عنوان یک راهکار عملی برای حفظ ارزش غذایی و بهبود کیفیت ذخیره‌سازی سیلاژ در شرایط مشابه توصیه شود.