نقدی بر گفتمان جهانی شدن و تبیین گفتمان بوم ـ جهان
نویسندگان
1 ـ دانشیار جغرافیا، دانشگاه فردوسی مشهد
2 ـ دانشجوی دکترای جغرافیا، دانشگاه فردوسی مشهد
doi
چکیده
جهانی شدن به عنوان فرایندی در حال تکوین (که خود معلول دگرگونیها و تحولات بیسابقه در عرصه ارتباطهای جهان شمول، اطلاعاتگرایی و دانش ـ محوری است) امروزه با رشدی فزاینده، عرصههای گوناگونِ زندگی اجتماعی را درنوردیده و مانند واقعیتی گریزناپذیر، فراراهِ جوامع بشری، جلوه گر شده است. این مقاله بر آن است که ادبیات گستردة جهانی شدن و اشاعة ناصواب آن را که هم اکنون پس از گذشت حدود سه دهه از آغاز فرایند جهانی شدن، هنوز به تعریف جامع و کاملی از این فرایند نائل نیامده و گرایشها مختلف فکری در تحدید و تعریف آن (جهانی شدن) از نگاه دوسویه به بوم و جهان عاجز ماندهاند، بررسی کند؛ بهطوریکه عدهای با پافشاری بر خصیصة همگونساز آن و با امید وافی بر تحقق آرمانهای سیاسی خودشان، صرفاً به سویه جهانی و بینالمللی جهانی شدن نظر میکنند و عدهای دیگر با محصور ماندن در فضاهای کوچک و نفسگیر بومها به مخالفت با جهان گرایان بر میخیزند. بسط و تشریح گفتمان بوم ـ جهان در روابط جاری حاکم بر کشورهای جهان از یکسو و مناسبات جدید میان بومها (شهرها و روستاها) در داخل کشورهای جهان از سوی دیگر رهیافت نظری نوینی است که از چشمانداز جغرافیایی میتواند به نحو مطلوبتری گویای آرایش جدید فضایی جهان باشد.
