«هستیشناسی عملیات فرهنگی»، صورتبندی بافتواره
نویسندگان
1 دانشیار گروه مدیریت و برنامهریزی فرهنگی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. (نویسنده مسئول). ghaiyoomi@gmail.com
2 دانشجوی دکتری مدیریت و برنامهریزی فرهنگی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. aa.baghaie@gmail.com
3 دانشیار گروه مدیریت و برنامهریزی فرهنگی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. dr.salehiamiri@gmail.com
doi
10.22083/scsj.2024.436455.1139چکیده
در میان پدیدههای مختلف، فرهنگ و متعلقات آن، ازجمله محصولات و اقدامات فرهنگی، از اموری است که بهاندازه وسعت و شدت تأثیری که دارد، مهم تلقی نمیشود. گواه این مدعا، کمبود و درواقع، نبود مدلها و راهنماهای طراحی اقدامات و محصولات فرهنگی است. ازآنجاکه طراحی روششناسیها، روشها، تکنیکها و ابزارهای پشتیبان طراحی اقدامات فرهنگی، عمیقاً وابسته به مطالعات هستیشناسانه است، هدف این پژوهش، تولید ساختاری منسجم برای معرفی ارکان عملیات فرهنگی از بُعد هستیشناسی با رویکرد شبکهای تعریف گردید. این پژوهش، مبتنی بر رویکرد پژوهشی تحلیل محتوای کیفی با اتخاذ استراتژی تجزیهوترکیب انجام گردید. در عملیاتینمودن این استراتژی، برای مرحله گردآوری دادهها از روش کتابخانهای و مرور نظاممند، برای مرحله تجزیهوتحلیل و ترکیب دادهها، از روش فراترکیب، برای اجرای روش فراترکیب، از الگوی سندلوسکی و باروسو، برای طی پیادهسازی این الگو از تکنیک کدگذاری و برای پیادهسازی این تکنیک از ابزار نرمافزاری مکسکیودیای استفاده شده است. از بین مدلها، روشها و روششناسیهای بررسیشده، در مجموع، 10 گزینه برای انجام فراترکیب برگزیده شد. این پژوهش قائل است عملیات فرهنگی، صرفاً با اقدام سمت مجری به فرجام نمیرسد، بلکه تکمیل آن متوقف بر اقدام سمت مخاطب است. صورتبندی این نگاه با استفاده از استعاره نسج و بافت بدین گونه بیان میشود که هر عملیات فرهنگی، مانند تنیدن رشتهتارهای بهرهسازی در رشتهپودهای بهرهبرداری است و درنهایت آنچه حاصل میشود، عملیات فرهنگی بهمثابه بافتهای منسجم است. رشتهتارهای بهرهرسانی و رشتهپودهای بهرهبرداری مبتنی بر پنج وجه تعریفشده برای هر حرکت، شامل پنج رشته «رانه»، «عامل»، «کارمایه»، «عمل» و «پایانه» است.