بررسی و تحلیل تأثیر برنامه‌های آگاهی‌بخشی عمومی بر رفتار زیست‌محیطی شهروندان زنجانی در مجموعه گردشگری گاوازنگ

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، گروه جغرافیا، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

2 دانشجوی کارشناسی جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، گروه جغرافیا، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

3 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، گروه جغرافیا، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

doi
10.22034/jgeoq.2025.520468.4271
چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی رفتار زیست‌محیطی شهروندان زنجانی و تحلیل تأثیر برنامه‌های آگاهی‌بخشی عمومی بر این رفتارها در مجموعه گردشگری گاوازنگ انجام شده است. این مطالعه تلاش دارد تا با استفاده از روش‌های ترکیبی کیفی و کمی، تأثیر این برنامه‌ها را بر نگرش و رفتارهای زیست‌محیطی شهروندان ارزیابی کند. پژوهش حاضر بر مبنای نوع تحقیق، کاربردی و روش پژوهش توصیفی – تحلیلی است که جهت گردآوری اطلاعات و داده‌ها از روش‌های کتابخانه‌ای و مطالعات میدانی مصاحبه و پرسشنامه محقق‌ساخته استفاده شده است. برای تحلیل نتایج از نرم‌افزار Spss و Minitab استفاده شد. برای بررسی ویژگی‌های پاسخ‌گویان از آمار توصیفی (درصد، فراوانی) برای تجزیه‌و‌تحلیل نهایی یافته‌ها از آزمون تی تک‌نمونه‌ای (t-test) و آنوا (Anova) استفاده شد. برای سنجش پایایی پرسشنامه از آلفای کرونباخ استفاده شد. مقدار آلفا 735/0 است. نتایج نشان می‌دهد که برنامه‌های آگاهی‌بخشی بر پنج شاخص رفتار زیست‌محیطی شهروندان زنجانی بازدیدکننده از گاوازنگ تأثیر مثبت داشته است: آگاهی زیست‌محیطی، رفتار زیست‌محیطی، مشارکت در برنامه‌های زیست‌محیطی، نگرش به مسائل زیست‌محیطی و دسترسی به منابع اطلاعاتی زیست‌محیطی. همچنین، نتایج آزمون واریانس یکطرفه نشان داد که شاخص‌های مشارکت در برنامه‌های زیست‌محیطی و دسترسی به منابع اطلاعاتی زیست‌محیطی بیشترین تأثیرگذاری را داشته‌اند.