راهکارهای برون‌رفت از چالش‌های تقریب مذاهب اسلامی در حوزه بین‌الملل بر اساس دیدگاه امام خمینی(ره) و مقام معظم رهبری(مدظله)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مذاهب اسلامی، گرایش تقریب، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران syed.haqiqi61@gmail.com

2 دانشیار جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران quran.olum@chmail.ir

3 استاد تمام، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران navvab@urd.ac.ir (نویسنده مسئول)

doi
10.22083/scsj.2024.424507.1129
چکیده

تقریب مذاهب اسلامی، آرمان مشترک مسلمانان جهان، از دیرباز مورد توجه پیشوایان دینی و دین‌شناسان شیعه و سنی بوده است. تقریب مذاهب در حوزه بین‌الملل ازجمله موضوعات مهم جهان اسلام است که موانع و چالش‌های خاص خود را دارد و تلاش برای یافتن راهکارهای مناسب برای برون‌رفت از این چالش‌ها باعث تسریع فرایند مذاکره و تعامل بین مذاهب مختلف می‌شود. ازآنجاکه تاکنون کمتر پژوهشی درصدد گردآوری نظرات اندیشمندان و تبیین راه‌حل‌های بالقوه برای تقویت ارتباط بین مذاهب مختلف در سطح بین‌المللی برآمده است، مقاله حاضر ضمن گردآوری دیدگاه‌های برجسته صاحب‌نظران، موانع و چالش‌های تقریب مذاهب را از منابع موجود استخراج و به دو گروه عوامل بیرونی و درونی تقسیم نموده است. سپس، با تأکید بر دیدگاه امام خمینی(ره) و مقام معظم رهبری(مدظله)، مستخرج از صحیفه نور و مجموعه بیانات رهبری و تطبیق موضوعی موانع و چالش‌ها با نظریات ایشان، سه دسته راهبرد مؤثر برای چگونگی مواجهه با موانع و چالش‌های تقریب مذاهب اسلامی در سطح بین‌الملل ارائه شده است که عبارت‌اند از راهبردهای اعتقادی- دینی، راهبردهای سیاسی و راهبردهای علمی- فرهنگی. همچنین، در این پژوهش با الگوبرداری از مطالعاتی که بر مبنای روش ترکیبی (SWOT) انجام شده، از روش تحلیل محتوا برای شناسایی و دسته‌بندی مقولات و راهبردهای ارائه شده توسط امام خمینی(ره) و مقام معظم رهبری(مدظله) به ویژه نقاط قوت و ضعف، فرصت‌ها و تهدیدات استفاده شد. این پژوهش، با استفاده از فرصت‌ها، راهکارهایی برای خنثی کردن تهدیدها و تقویت نقاط قوت ارائه کرده است.تقریب مذاهب اسلامی، آرمان مشترک مسلمانان جهان، از دیرباز مورد توجه پیشوایان دینی و دین‌شناسان شیعه و سنی بوده است. تقریب مذاهب در حوزه بین‌الملل ازجمله موضوعات مهم جهان اسلام است که موانع و چالش‌های خاص خود را دارد و تلاش برای یافتن راهکارهای مناسب برای برون‌رفت از این چالش‌ها باعث تسریع فرایند مذاکره و تعامل بین مذاهب مختلف می‌شود. ازآنجاکه تاکنون کمتر پژوهشی درصدد گردآوری نظرات اندیشمندان و تبیین راه‌حل‌های بالقوه برای تقویت ارتباط بین مذاهب مختلف در سطح بین‌المللی برآمده است، مقاله حاضر ضمن گردآوری دیدگاه‌های برجسته صاحب‌نظران، موانع و چالش‌های تقریب مذاهب را از منابع موجود استخراج و به دو گروه عوامل بیرونی و درونی تقسیم نموده است. سپس، با تأکید بر دیدگاه امام خمینی(ره) و مقام معظم رهبری(مدظله)، مستخرج از صحیفه نور و مجموعه بیانات رهبری و تطبیق موضوعی موانع و چالش‌ها با نظریات ایشان، سه دسته راهبرد مؤثر برای چگونگی مواجهه با موانع و چالش‌های تقریب مذاهب اسلامی در سطح بین‌الملل ارائه شده است که عبارت‌اند از راهبردهای اعتقادی- دینی، راهبردهای سیاسی و راهبردهای علمی- فرهنگی. همچنین، در این پژوهش با الگوبرداری از مطالعاتی که بر مبنای روش ترکیبی (SWOT) انجام شده، از روش تحلیل محتوا برای شناسایی و دسته‌بندی مقولات و راهبردهای ارائه شده توسط امام خمینی(ره) و مقام معظم رهبری(مدظله) به ویژه نقاط قوت و ضعف، فرصت‌ها و تهدیدات استفاده شد. این پژوهش، با استفاده از فرصت‌ها، راهکارهایی برای خنثی کردن تهدیدها و تقویت نقاط قوت ارائه کرده است.