تاثیر ژئوپلیتیک در رخوت همگرایی اکو و بالندگی آ. سه.آن

نویسندگان

1 استادیار روابط بین الملل، دانشگاه اصفهان

doi
چکیده

رقابتهای ژئوپلیتیک نقش بسیار مهمی در همگرایی و واگرایی گروهبندیهای منطقه‌ای ایفا می‌کند. فلسفه ایجاد آ. سه. آن و اکو بسیار به یکدیگر شبیه است، هر دو سازمان با هدف دوری جستن از کمونیسم و با تشویق غرب تأسیس و تداوم یافتند. ولی پویایی این دو سازمان در طول زمان تا حدودی متفاوت بوده است. در مجموع کارنامه آ.سه. آن در ابعاد مختلف خصوصاً بعد اقتصادی درخشان‌تر از اکو است. به دلیل تفاوت موقعیت ژئوپلیتیک این دو منطقه، قدرتهای بزرگ گرایش بیشتری به مداخله در منطقه اکو از خود نشان داده اند. منافع قدرتهای بزرگ جهان با منافع ایران در افغانستان، آسیای مرکزی و قفقاز همخوانی ندارد و این امر عامل منفی در فرایند همگرایی اکو ایفا می‌نماید. علی ا‌یحال، اگر اکو در برنامه‌های اقتصادی خود موفق عمل کند دخالت منفی قدرتهای خارجی تحت الشعاع آن قرار خواهد گرفت. ژئوپلیتیک آ.سه.آن به گونه‌ای است که قدرتهای بزرگ در آنجا دچار درگیری منافع نیستند. از طرف دیگر، کشورهای آ.سه.آن نیز با منافع قدرتهای بزرگ رقابت و تضاد ندارند و این امر نقش قدرتهای بزرگ را در همگرایی آ.سه.آن  مثبت کرده است. مقاله حاضر، در تلاش است، به روش تحلیلی و مقایسه‌ای زمینه‌های همگرایی و واگرایی را در میان اعضای اکو و اتحادیه آ.سه.آن مورد بررسی قرار دهد.