مطالعه اجتماع‌محور موانع سازمانی و سیاستی بهبود خدمات شهرداری تهران در زمینه سلامتِ افراد دارای معلولیت

نویسندگان

1 استادیار دکتری دانشگاه تهران

doi
10.22034/scm.2025.496557.1833
چکیده

مقدمه: تا کنون اغلب مطالعات در زمینة افراد دارای معلولیت متمرکز بر مناسب‌سازی اماکن و مسیرها بوده است. این مقاله به مطالعة خدمات شهرداری تهران در حوزة سلامت افراد دارای معلولیت می‌پردازد. روش: با توجه به رویکردِ اجتماع‌محور و ذی‌نفع‌محورِ این پژوهش، روش تحقیق آن مبتنی بر رویکرد کیفی و شیوة گرد‌آوری داده‌ها مصاحبه‌های عمیق بر اساس نمونه‌گیری هدفمند ذی‌نفعان این حوزه و شیوة تحلیل داده‌ها تحلیل مضمون بوده است. یافته‌ها: یافته‌های پژوهش از یک سو حاکی از مشکلات خدمت‌رسانی شهرداری تهران در زمینة سلامتِ افراد دارای معلولیت بود؛ مشکلاتی از قبیل ابهام در تعریف، عدم اطلاع‌رسانی، و محدود شدن برنامه‌ها به مراجعان، فقدان خدمات مشخص برای افراد دارای معلولیت در خانه‌های سلامت، مقطعی بودن برنامه‌ها، و عدم مناسب بودن ساختمان‌ها. همچنین موانع سازمانی و سیاستی بهبود خدمات عبارتند از فقدان آگاهی‌بخشی مستمر و تکمیل پایگاه‌های اطلاعاتی، بی‌توجهی به مسائل و نیازهای متفاوت محلی، تمرکز بر سیاست‌های خودگردانی، شخص‌محوری، و مناسک‌گرایی.نتیجه‌گیری: مطالعة اجتماع‌محور و ذی‌نفع‌محور از این نظر مهم است که می‌تواند علاوه بر احصای مشکلات به منظور ارائة پیشنهادهای بهبود توسط خود ذی‌نفعان نیز به کار گرفته شود. شهرداری تهران به عنوان بهره‌مندترین سازمان شهری در ایران، و به عنوان پیچیده‌ترین نهاد شهری آراسته به انواع و اقسام ضمائم نهادی، شبکه‌ای، منطقه‌ای و زیرسازمانی، همچنان از اقسامی از ناکارآمدی سیاست‌گذارانه و مدیریتی در زمینة خدمت‌رسانی به افراد دارای معلولیت رنج می‌برد که در اوصاف نهادهای شهری مناطق کم‌برخوردار کشور نیز نمی‌گنجد. بنابراین خروجی‌های مقالة حاضر می‌توانند به شهرداری تهران کمک کنند که تا حدی از آن ناکارآمدی‌ها بکاهد.