بررسی نگرشهای متفاوت دربارة حملات تروریستی علیه غرب
نویسندگان
1 دانشگاه گیلان
doi
چکیده
مقـاله حاضر کنکاشی دربارة دیدگاههای مختلف راجع به علل بروز خشونت علیـه دنیـای غـرب میباشد. رخداد 11 سپتامبر به عنوان نقطه عطفی بنیادین در این موضوع محسوب میشود. در بسیاری از تحلیلها این رخداد ترجمان تقابل جهان اسلام و نظام غرب دانسته میشود که در سالهای اخیر نظام بینالملل را به شدت تحت تاثیر قرار داده است. دنیای غرب و به ویژه ایالات متحده آمریکا با متمسک قرار دادن این رخدادها و عمده کردن پدیدة تروریسم در موضعی تهاجمی واقع شد و به واکنشی نظامی و خشونتآمیز علیه بسیاری از گروهها و کشورهای اسلامی دست زد کـه بـه نـوبـه خـود عکس العملهایی را به وجود آورد. این کنش و واکنشهای متقابل موجد چرخهای از خشونت در صحنه جهانی شده است که به نوبه خود صلح و امنیت بینالمللی را به مخاطره انداخته است. بسیاری از مسلمانان در کشورهای غربی به همین بهانه مورد تعرض، بازجویی، تعقیب و تهمتهای گوناگون قرار گرفتهاند. نوشتار حاضر به بررسی پنج دسته از تحلیلها و دیدگاههای گوناگون در این باره میپردازد که عمدتاً از جمعبندی نوشتهها و نظرات ارایه شده در مطبوعات و مکتوبات غربی و بعضاً غیر غربی حاصل آمده است. این نظرات عبارتند از نظریه امپریالیسم، واکنش معکوس، کاهش نقش دولتها، اسلامگرایی و برخورد تمدنها که پس از توصیف و تشریح هریک، عمده انتقاداتی که بر آنها وارد است نیز مورد بررسی قرار میگیرند. ایده مقاله حاضر این است که تحلیلگران غربی نتوانستهاند به یک رهیافت جامع و کامل دربارة علل بروز خشونتها بپردازند. در عین حالیکه هرکدام از آنها میتوانند گوشهای از دلایل مربوط به وقوع این رخدادها باشند. مجموع این دیدگاهها میتواند توسط دانشگاهیان و صاحبنظران مورد استفاده قرار گیرد تا با ترکیب مناسب متغیرهای مختلف در رشتههای گوناگون و مرتبط از آن برای توضیح چرایی وقوع خشونتها استفاده شود.
