کهنالگوی خدای شهیدشونده؛ تحلیل موردی تصویر اسطورهای قیام میرزای جنگلی در شعر شاعران گیلانی
نویسندگان
1 دانشگاه گیلان. دانشکده ادبیات و علوم انسانی. گروه زبان و ادبیات فارسی
doi
10.22099/jba.2018.26967.2811چکیده
سرریزشدن بنمایهها (Motiv) و بینش اساطیری، چه در قالب بازتولید و بازآفرینی اسطورههای کهن و چه در خلق اسطورههای مدرن، نشانگر ریشهداری اساطیر در ذهن و زبان و جان و جهان بشر و گریزناپذیری او از این حلقهی ارتباطی است. جستار حاضر با تکیه بر اسطورهی باروری و کهنالگوی خدای شهیدشونده -که یکی از موتیوهای بنیادین جهان اساطیر است-، تصویر قیام و شخصیت میرزا را در شعر شاعران گیلان تحلیل مینماید و نشان میدهد که چگونه قیام زمانمند و تاریخی میرزا در جهان شعر، در اسطورهی باروری و در تبدیل میرزا به قهرمان- ایزد، از حصار زمان گذشته و مانا شده است. میرزا، ایزدی نباتی است که برضد استبداد و خفقان دوران عصیان میکند. قتل/ مرگ او انتخابی آگاهانه است برای بیداری جامعه؛ او در پیکرهی گیاه/ درخت هرسال متولد میشود و با خونش، جنگلهای گیلان را سیراب میکند(باروری و باززایی).