فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تخلخل و انواع آن از مهم‌ترین ویژگی‌های مخازن هستند. مقاومت الکتریکی سازند نیز از ویژگی‌های مهم پتروفیزیکی مخازن است که با استفاده از این ویژگی می‌توان اشباع آب و متعاقباً اشباع هیدروکربور را محاسبه کرد. بنابراین بررسی تأثیر نوع تخلخل بر مقاومت الکتریکی به افزایش درک ارتباط بین ویژگی‌های زمین‌شناسی بر ویژگی‌های پتروفیزیکی و ارزیابی مخازن به ویژه مخازن کربناته کمک خواهد نمود. در این مطالعه از مغزه‌ها، پلاگ‌ها، مقاطع نازک میکروسکوپی و نگار مقاومت الکتریکی یک چاه در سازندهای کربناته-تبخیری دالان و کنگان به ضخامت ۳۴۲.92 متر استفاده شده است. از پلاگ‌های تهیه شده در مجموع ۱۳۶۷ مقطع نازک تهیه شده و ویژگی‌های سنگ‌شناسی، بافت‌های رسوبی، انواع تخلخل‌ها و فرآیندهای دیاژنزی مشخص شد. ضرایب آرچی و اشباع آب برای هر نوع تخلخل با استفاده از داده‌های آزمایشگاهی و چاه‌پیمایی تعیین و محاسبه شد. سپس با استفاده از داده‌های اشباع آب و مقدار تخلخل آزمایشگاهی به بررسی تأثیر و مقایسه هر نوع تخلخل شناسایی شده بر مقاومت الکتریکی پرداخته شد. نتایج نشان داد که مقدار تخلخل تأثیر قابل توجهی بر مقاومت الکتریکی دارد. با افزایش مقدار تخلخل در همه انواع تخلخل‌ها، مقاومت الکتریکی کاهش می‌یابد اما میزان تغییرات و متوسط مقاومت الکتریکی در منافذ گوناگون متفاوت است. تخلخل‌های حفره‌ای با بیشترین مقدار تخلخل مقاومت الکتریکی کمتری دارند در صورتی که تخلخل‌های غیرقابل مشاهده (ریز‌تخلخل‌ها) با کمترین مقدار تخلخل متوسط مقاومت الکتریکی بالاتری نسبت به سایر تخلخل‌های شناسایی شده دارند. علاوه بر این اشباع آب نیز نقش مهمی بر مقاومت الکتریکی دارد و با کاهش اشباع آب در همه تخلخل‌های مورد مطالعه مقاومت الکتریکی افزایش می‌یابد. فرآیندهای دیاژنزی افزاینده تخلخل مانند انحلال در تخلخل‌های قالبی و دولومیتی‌شدن در تخلخل‌های بین‌بلوری منجر به کاهش مقاومت الکتریکی می‌شود و فرآیندهای کاهش‌دهنده تخلخل مانند سیمان انیدریتی و انیدریت‌های پر‌کننده منافذ با کاهش فضای منافذ منجر به افزایش مقاومت الکتریکی می‌شوند.