شناسایی موانع توسعهای متاورس در کتابخانههای دیجیتال مبتنی بر نظریه مبنایی
نویسندگان
1 استاد، گروه مهندسی صنایع، دانشگاه قم، قم، ایران
2 دانشجوی دکتری علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشگاه قم، قم، ایران
doi
10.22054/jks.2023.76141.1617چکیده
هدف پژوهش حاضر شناسایی موانع توسعهای متاورس در کتابخانههای دیجیتال است. روش اجرای این پژوهش از نوع کیفی و مبتنی بر نظریه مبنایی است. جامعه آماری شامل 10 نفر از متخصصان دانشگاهی است که به روش نمونهگیری هدفمند انتخاب شدهاند. حجم نمونه براساس اصل اشباع نظری محاسبه شد. ابزار پژوهش، مصاحبههای نیمهساختاریافته در مورد موانع توسعهای متاورس در کتابخانههای دیجیتال است. برای تجزیهوتحلیل دادهها از روش کدگذاری باز، محوری و انتخابی مبتنی بر نظریه مبنایی استفاده شد. یافتههای پژوهش نشان میدهد که 53 مضمون محوری در قالب شرایط علّی شامل «وجود یک مشکل یا مسئله»، «عوامل فردی»، «سازمانی- مدیریتی»، «فناوری»، «سیاسی»، «اجتماعی»، «نهادی» و شرایط زمینهای شامل «توسعه فناوری»، «درک کاربران»، «اهداف کتابخانه»، «وضعیت اقتصادی»، «سطح سواد فناوری»، «فرهنگها و ارزشها»، «پیشینه و تجربه»، «نیاز کاربران»؛ شرایط مداخلهگر شامل «منابع محدود»، «سرعت بالای تغییر فناوری»، «عدم قطعیت در آینده متاورس»، «عوامل انسانی»؛ راهبردها شامل «آموزش و آگاهیبخشی»، «همکاری با شرکتهای فناوری»، «توسعه زیرساختهای فناوری»، «تحقیق و توسعه» و پیامدها شامل «کاهش دسترسی به اطلاعات»، «عدم انطباق با استانداردها»، «خطرات امنیتی و حریم خصوصی»، «عدم پذیرش از سوی کاربران» بودند. براساس نتایج میتوان گفت که در مسیر توسعه متاورس موانع مختلفی به چشم میخورد. زمانی که این موانع مورد شناسایی قرار گیرند و راهکارهای لازم برای رفع آن ارائه شود میتوان گفت که با توسعه متاورس، کتابخانهها فرصتهای جدیدی برای ارائه خدمات به کاربران خود خواهند داشت. با تفکر خلاقانه در مورد نحوه استفاده از این فناوری، کتابخانهها میتوانند به پلتفرمهای آموزشی و اجتماعی ارزشمندی تبدیل شوند.