مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و درمان شناختی- رفتاری بر ویژگی‌های شخصیتی مادران دارای فرزند مبتلا به اختلال طیف اوتیسم

نویسندگان

1 دانشجوی دﻛﺘﺮی ﻣﺸﺎوره، واحد رودهن، داﻧﺸﮕﺎه آزاد اﺳﻼﻣﻲ، تهران، ایران.

2 دانشیار ﮔﺮوه ﻣﺸﺎوره، واﺣﺪ رودﻫﻦ، داﻧﺸﮕﺎه آزاد اﺳﻼﻣﻲ، ﺗﻬﺮان، اﻳﺮان.

3 اﺳﺘﺎدیار گروه مشاوره، واحد رودهن، داﻧﺸﮕﺎه آزاد اﺳﻼﻣﻲ، تهران، ایران.

doi
10.22054/jpe.2024.76722.2632
چکیده

پژوهش حاضر باهدف مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و درمان شناختی- رفتاری بر ویژگی­های شخصیتی مادران دارای فرزند مبتلا به اختلال طیف اوتیسم انجام شد. این مطالعه یک پژوهش نیمه­آزمایشی با طرح پیش­آزمون-پس­آزمون و گروه کنترل بود. 45 مادر دارای فرزند مبتلا به اختلال طیف اوتیسم به روش نمونه­گیری در دسترس انتخاب شدند و به‌طور مساوی و تصادفی در دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل (هر گروه 15 نفر) جایگزین شدند. گروه‌های آزمایش 8 جلسه 90 دقیقه‌ای به تفکیک تحت درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و درمان شناختی- رفتاری قرار گرفتند، درحالی‌که اعضای گروه کنترل در این برنامه­ها شرکت نکردند. آزمودنی­ها با استفاده از پرسشنامه پنج عامل بزرگ شخصیت (1987) مورد ارزیابی قرار گرفتند. داده­ها با استفاده از تحلیل کوواریانس تک‌متغیری و چندمتغیری تحلیل شدند. یافته­های پژوهش حاکی از آن بود که درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر ویژگی برونگرایی و درمان شناختی- رفتاری بر ویژگی مسئولیت­پذیری این گروه از افراد مؤثر بود­ه ­است (01/0P<). همچنین، بررسی تفاوت میان اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و درمان شناختی- رفتاری نشان داد میان تأثیرگذاری این دو روش درمانی بر ویژگی­های شخصیتی برونگرائی و مسئولیت­پذیری تفاوت معناداری وجود داشت (05/0P<). از یافته­های این پژوهش می­توان نتیجه گرفت که برنامه­های درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و درمان شناختی- رفتاری می­توانند نقش مهمی در تعدیل ویژگی­های شخصیتی مادران دارای فرزند مبتلا به اختلال طیف اوتیسم ایفا کنند.