مطالعه پیکرک های انسانی شمال شرقی ایران باستان و آسیای میانه در عصر مفرغ از منظر ریختشناسی(نوع مقاله پژوهشی)
نویسندگان
1 استاد د انشکد ه هنر و معماری، د انشگاه سیستان و بلوچستان، زاهد ان، سیستان و بلوچستان، ایران.
2 د انش آموخته کارشناسی ارشد پژوهش هنر، د انشکد ه هنر و معماری، د انشگاه سیستان و بلوچستان، زاهد ان، سیستان و بلوچستان، ایران.
doi
10.22034/ra.2020.241729چکیده
دوره ی مفرغ یکی از مهمترین ادوار باستانی در ایران است. در این عصر رابطه ی بازرگانی و تجاری گسترده ای بین شمال شرق ایران باستان و آسیای میانه بوجود آمده بود. در جریان این تعاملات ارتباطات قابلتوجه فرهنگی و هنری بین این دو منطقه دیده میشود. پیکرک های انسانی در قبور مناطقی در شمال شرقی ایران باستان و آسیای میانه یافت شده اند که بهصورت تجریدی و انتزاعی از جنس گل و سنگ با قطر کم ساخته شده و از ظرافت و دقت زیادی برخوردارند که میتواند بازگوی ارتباط و برهم کنشهای این دو منطقه در عصر مفرغ باشد. هدف از پژوهش حاضر، یافتن پاسخ این پرسش است که: پیکرکهای انسانی شمال شرقی ایران باستان و آسیای میانه از لحاظ ریخت و کاربرد چه رابطه ای با هم داشته اند؟ در دوره مفرغ بیشترین پیکرک های پیداشده را زنان تشکیل می دهند. این آثار ازلحاظ ساختار و فرم بدن به شیوه انتزاعی و با لطافت، دقت و ظرافت قابل ملاحظهای در اندازه های کوچک از جنس سنگ و گلِ رنگی ساخته شده اند و بر اندام های مادینگی تأکید داشته اند. این پیکرک ها علاوه بر کاربرد مذهبی و آیینی، به مفهوم باروری و زایش اشاره دارند. پژوهش حاضر با استفاده از دادههای کتابخانه ای و به روش تطبیقی ـ توصیفی انجامگرفته است.