فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

دمایی سطح زمین (LST) یکی از پارامترهای مهم در مطالعه تغییرات آب و هوایی و فرآیندهای فیزیکی سطح زمین است. در این مطالعه، ابتدا تأثیر تغییرات کاربری اراضی بر دمای سطح زمین در شهر اهواز مورد بررسی قرار گرفت. برای این کار، تصاویر ماهواره‌ای سال‌های 2002، 2013 و 2020 با روش شیءگرا، طبقه‌بندی‌شده و دمای سطح زمین با استفاده از الگوریتم پنجره مجزا محاسبه گردید. در ادامه جهت بررسی الگوهای مکانی زمانی دمای سطح زمین و جزایر حرارتی، از سه شاخص NDVI، UHII و UHIII استفاده شده و دمای طبقات پوشش‌گیاهی استخراج گردید. مقادیر خطای RMSE بین دمای اندازه‌گیری شده میدانی و دمای استخراج‌شده از تصاویر سال‌های 2002، 2013 و 2020 به ترتیب 79/1، 66/1 و 98/0 محاسبه شد. نتایج نشان داد؛ در سال‌های 2002-2020 نواحی ساخته‌شده و نواحی بایر به ترتیب 69/5779 و 66/2521 هکتار افزایش و پوشش‌گیاهی و پهنه‌های آب به ترتیب 15/3200 و 89/57 هکتار کاهش یافته است. طی این دوره، دمای سطح زمین در نواحی ساخته‌شده، نواحی بایر، پوشش‌گیاهی و پهنه‌های آب به ترتیب 10/4، 26/5، 32/6 و 93/3 درجه افزایش پیدا کرده است. همچنین شاخص UHIII روند افزایشی داشته و بیشترین شدت جزایر حرارتی در سال‌های 2002، 2013 و 2020 به ترتیب در نواحی جنوبی، شرقی و شمال‌غربی شهر بوده است. نتایج تحلیل همبستگی دو متغیر LST و NDVI، گویای ارتباط منفی قوی بین آن‌ها بوده و افزایش شاخص UHIII با کاهش مقادیر پوشش‌گیاهی ارتباط مستقیم داشته است. بنابراین، پوشش‌گیاهی اثر مهمی در کاهش دمای سطح زمین و شدت جزایر حرارتی دارد.