بررسی تطبیقی قانون آموزش دانش‌آموزان با نیازهای ویژه در آمریکا و ایران و رویه اجرایی آن: با تاکید بر ناتوانی‌های یادگیری

نویسندگان

1 دانشیار گروه روان‌شناسی تربیتی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران.

2 استاد گروه روان‌شناسی تربیتی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران.

3 دانشجوی دکتری روان‌شناسی تربیتی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران.

doi
10.22054/jpe.2024.76940.2639
چکیده

شرایط زمینه­ای در هر کشور ایجاب می­کند که تاریخچه منحصربه­فردی از آموزش­های ویژه داشته باشند و این امر منجر به سیستم­های آموزشی و خدمات متفاوت برای دانش­آموزان با نیازهای ویژه شده است. پژوهش حاضر، بررسی تطبیقی قانون آموزش دانش­آموزان با نیازهای ویژه در آمریکا و ایران بود که با تأکید بر حیطه ناتوانی­های یادگیری و رویه اجرای آن، نقاط قوت و ضعف آن را تشریح نمود. روش مورد استفاده در این پژوهش از نوع تحلیل اسنادی بود که جمع­آوری اطلاعات مورد نیاز از طریق جستجوی گسترده در پایگاه­های علمی معتبر و گزارش­ها و اسناد دولتی منتشرشده، انجام گرفت. قوانین آموزش ویژه در آمریکا (تا سال 2022 م) و ایران (تا سال 1402 ش) با تطبیق و مقایسه روند تغییرات و چگونگی اجرای آن در زمینه ناتوانی­های یادگیری موردتوجه بود. وجود برنامه­های آموزش فردی، ضمانت اجرایی، حق تصمیم­گیری والدین و دانش­آموزان در امور آموزشی از برجستگی­های قانون آموزش ویژه در آمریکا است ولی به توسعه طرح­های پژوهشی و انجام پژوهش­های علمی در قانون ایران تأکید بیشتری شده است. در بررسی رویه اجرایی قوانین و توجه به دانش­آموزان دارای ناتوانی­های یادگیری، در ایران فقط حمایت­ها در دوره ابتدایی صورت می­گیرد درحالی‌که در آمریکا تا پایان تحصیلات دانشگاهی این حمایت­ها وجود دارد. همچنین شناسایی و ارزیابی دانش­آموزان دارای معلولیت نیز در آمریکا با دقت بیشتری انجام می­شود. دستیابی به اهداف قانون حقوق افراد با نیازهای ویژه، نه‌تنها نیازمند تکمیل و تصویب قانون است، بلکه درگرو اجرای صحیح قوانین و اصلاح ساختارها نیز هست.