شرح نسبت میان کمال و زیبایی د ر مشارق‌الد َراری سعید الد ین فَرغانی (تأملی د ر زیبایی‌شناسی عرفانی حکما و عرفای مسلمان) (نوع مقاله: پژوهشی)

نویسندگان

1 گروه مطالعات عالی هنر دانشکده هنرهای تجسمی دانشگاه تهران

doi
http://dx.doi.org/10.29252/rahpooyesoore.7.3.5
چکیده

اند یشمند  ان مسلمان بد  ون ترد  ید  د ر حوزه زیباشناسی و زیبایی‌شناسی تأملات جد ی و مهمی د اشته‌اند ؛ هم د ر حوزه مباحثات فلسفی، هم کلامی، هم عرفانی و هم حتی قرآنی و روایی. د ر این میان، حوزة عرفان به د لیل برجسته بود ن مفاهیمی چون عشق و کمال، د امنه فراخ‌تری برای ظهور مباحث علم‌الجمال یا زیبایی‌شناسی د اشته است. رسالة تائیه معروف به نظم‌السلوک یا نظم‌الد ُرّ اثر ابن فارض یکی از شورانگیزترین و د ر عین ­حال عالی‌ترین منظومه‌های عرفانی د ر تمد ّن اسلامی است. ابن فارض د ر این قصید ه هفت­صد وپنجاه بیتی، زیباترین و عمیق‌ترین مباحث عرفانی را د ر پرتو عشق شرح د اد ه است. ازجمله کسانی که به شرح مشارق پرد اخته صد رالد ین قونوی است که شاگرد  نامد اری چون سعید الد ین فرغانی د ارد . شاگرد  بلند مرتبه‌ای که صد رالد ین د ر مقد مة خود  برمشارق‌الد راری، او را افتخارالمشایخ خواند . این کتاب شرح فارسی قصید ة تائیه ابن فارض است. فرغانی د ر شرح ابیات قصید ه، آنگاه که ابن فارض به بیان حُسن و جمال می‌پرد ازد  نکات نغز و ارزشمند ی د ر باب زیبایی ارائه می‌د هد . این مقاله شرح جامع نقطه‌نظرات سه بزرگ حکمت اسلامی است از یک‌سو ابن فارض و از سوی د یگر صد رالد ین قونوی و نهایت سعید الد ین فرغانی. زیرا ترد ید ی نیست فرغانی صرفاً یک ناقل نیست و د ر موارد ی کاملاً رأی خود  را شفاف ارائه کرد ه است.