فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: این مطالعه با هدف بررسی ترکیب شیمیایی، تجزیه­پذیری ماده خشک و پروتئین خام و فراسنجه‌های تولید گاز گیاه عدسک آبی در تغذیه دام انجام شد. روش پژوهش: در مرحله اول ترکیب شیمیایی، فراسنجه­های تولید گاز و تجزیه­پذیری ماده خشک و پروتئین خام گیاه عدسک آبی (از دو منطقه رشت و ورامین) و علوفه یونجه به روش­های توصیه‌شده آزمایشگاهی تعیین شد. در مرحله دوم با توجه به پروتئین خام عدسک آبی، ارزش تخمیری تولید گاز نمونه‌های جیره­های آزمایشی شاهد (60 درصد کنسانتره و 40 درصد علوفه) و جایگزینی 25، 50، 75 و 100 درصد یونجه با عدسک آبی اندازه گیری شد. یافته‌ها: پروتئین خام در گیاه کامل عدسک آبی ورامین بیش‌تر از گیاه کامل عدسک آبی رشت و علوفه یونجه بود (05/0>P). فیبر نامحلول در شوینده خنثی در گیاه کامل عدسک آبی رشت و ورامین بیش‌تر از علوفه یونجه بود (05/0>P). خاکستر خام در گیاه کامل عدسک آبی ورامین بیش‌تر از گیاه کامل عدسک آبی رشت و علوفه یونجه بود (05/0>P). غلظت مواد معدنی پر مصرف (کلسیم، فسفر، منیزیم و پتاسیم) و کم مصرف (مس، روی، آهن و منگنز) بین دو نمونه متفاوت بود. در تمامی ساعت‌های انکوباسیون، میزان تولید گاز در نمونه یونجه بیش‌تر از عدسک آبی بود (05/0>P). هم‌چنین ظرفیت و نرخ تولید گاز، مقدار انرژی قابل سوخت‌وساز و گوارش‌پذیری ماده آلی در نمونه یونجه بیش‌تر از عدسک آبی به‌دست آمد (05/0>P). میزان تولید گاز متان عدسک آبی نیز کم‌تر از یونجه بود (05/0>P). بخش سریع تجزیه ماده خشک و پروتئین خام عدسک آبی (به­ترتیب 3/32 و 0/27درصد) به‌طور معنی­داری قابلیت تجزیه سریع‌تری نسبت به یونجه (به‌ترتیب 6/22 و 9/25 درصد) داشت (05/0>P). هم‌چنین مقدار بخش کُند تجزیه، نرخ ثابت تجزیه‌پذیری و تجزیه‌پذیری مؤثر در نرخهای عبور 02/0، 04/0 و 06/0 در ساعت ماده خشک و پروتئین خام یونجه بالاتر از عدسک آبی رشت بود (05/0>P). جایگزینی یونجه با عدسک آبی در تیمارهای آزمایشی باعث کاهش معنی‌دار تولید گاز در ساعات مختلف انکوباسیون به‌ویژه در سطوح بالای جایگزینی شد (05/0>P). هم‌چنین فراسنجه‌های ظرفیت تولید گاز (b) و مقدار انرژی قابل سوخت‌وساز در گروه شاهد بیش‌ترین و در تیمار جایگزینی کامل عدسک آبی با یونجه کم‌ترین بود (05/0>P). نتیجه‌گیری: با توجه به محتوای پروتئین خام، غلظت مواد معدنی و تجزیه‌پذیری عدسک آبی، این گیاه می‌تواند به‌عنوان منبع ارزشمندی در تغذیه دام استفاده شود. هرچند، نیاز هست آزمایش‌های بیش‌تری به‌ویژه در شرایط مزرعه انجام پذیرد.