ارزیابی مدیریت پسماند شهری و شناسایی پیشرانهای مؤثر بر آن با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی و روش آیندهپژوهی (مطالعۀ موردی: شهر درهشهر)
نویسندگان
1 استادیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه پیام نور تهران، ایران.
doi
10.22034/farhang.2025.345213.1649چکیده
تولید پسماندهای جامد در پی افزایش جمعیت و توسعۀ شهرها روندی صعودی دارد که این مسئله میتواند زمینۀ آلودگی محیطزیست را فراهم کند. بر این اساس، حفاظت از اکوسیستم، مستلزم توجه ویژه به مدیریت پسماندهای جامد است. پژوهش حاضر که از نظر ماهیت، نظری – کاربردی و از لحاظ روش، توصیفی – تحلیلی است، با هدف ارزیابی وضعیت مدیریت پسماند در شهرستان درهشهر و شناسایی پیشرانهای مؤثر بر آن انجام گرفته است. به منظور جمعآوری اطلاعات از روشهای کتابخانهای و میدانی بهره گرفته شده است. جامعۀ آماری تحقیق را شهروندان و کارشناسان تشکیل دادهاند. حجم نمونۀ شهروندان، با استفاده از فرمول کوکران برابر با 370 نفر و حجم نمونۀ کارشناسان 30 نفر برآورد شده است. جهت تجزیه و تحلیل دادهها از سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS)، نرمافزار SPSS و نرمافزار MicMac بهره گرفته شد. نتایج حاصل از تحلیل سیستم اطلاعات جغرافیایی نشان داد که مکان دفن پسماند در منطقۀ مورد مطالعه در وضعیت متوسط و مناسب قرار دارد. همچنین بر اساس آزمون آماری t، وضعیت مدیریت پسماند درهشهر نامناسب است. نتایج تحلیل میکمک در خصوص پیشرانهای مؤثر نیز نشان میدهد که تخصیص بودجه و سرمایهگذاری شهرداری در اجرای طرحهای بازیافت، توجه مسئولان به صنایع بازیافت و تولید کمپوست، برنامهریزی و اجرای عملیات پسماند، استفاده از تکنولوژیهای پیشرفته، استفاده از تجربیات شهرهای موفق در حوزۀ مدیریت پسماند و بازیافت و توجه به طرح تفکیک از مبدأ از جمله عوامل تعیینکننده یا تأثیرگذار بر مدیریت پسماند درهشهر به شمار میآیند.