مروری بر کاربردهای اسفنج­های پلیمری متخلخل polyHIPE و پلیمرهای قالب مولکولی در فرآیندهای جداسازی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی شیمی، گرایش جداسازی، دانشگاه گلستان، علی‌آباد کتول، ایران

2 دانشیار، گروه شیمی، دانشکده علوم، دانشگاه گلستان، گرگان، ایران

3 استادیار، گروه مهندسی شیمی، دانشکده مهندسی، دانشگاه گلستان، علی‌آباد کتول، ایران

4 دانشیار، گروه مهندسی شیمی، دانشکده مهندسی، دانشگاه گلستان، علی‌آباد کتول، ایران

doi
10.22034/farayandno.2026.2074751.2024
چکیده

این مقاله مروری، بررسی نظام‌مند کاربردهای دو کلاس ماده پیشرفته، اسفنج‌های پلیمری متخلخل (polyHIPE)  و پلیمرهای قالب مولکولی (MIP)، در فرآیندهای جداسازی و حوزه‌های مرتبط را ارائه می‌دهد. تأکید اصلی بر رابطه کلیدی بین روش‌های سنتز (از جمله امولسیون‌های پیکرینگ)، ریزساختار (اندازه حفره، تخلخل) و عملکرد نهایی است که مهندسی مواد هوشمند با خواص کاملاً تنظیم‌پذیر را ممکن می‌سازد. کاربردهای شاخص مورد بحث شامل جداسازی انتخابی یون‌های فلزی، پالایش آب و جداسازی نفت-آب، کاتالیز ناهمگن با قابلیت بازیافت بالا، سیستم‌های نوین دارورسانی کنترل‌شده و حذف گزینشی آلاینده‌های نوظهور از محیط است. این مرور، پتانسیل تحول‌آفرین این مواد را به عنوان راه‌حل‌های پایدار، کارآمد و چندمنظوره برای چالش‌های پیچیده در تصفیه آب، بازیابی منابع، صنعت سبز و پزشکی دقیق معرفی کرده و چالش‌های آینده نظیر تولید مقیاس‌پذیر و توسعه مواد پاسخگو به محرک را ترسیم می‌کند.