آینده پژوهی هویت ملی در نظام آموزشی ایران

نویسندگان

1 دکترای برنامه درسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی. تهران. ایران (نویسنده مسئول) fer.khojasteh.psy@iauctb.ac.ir

2 دانشیار گروه علوم تربیتی دانشگاه آزاد اسلامی. واحداسلامشهر. اسلامشهر. ایران. alireza.araghieh@gmail.com

3 استاد گروه علوم تربیتی دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی. تهران. ایران Alireza_assareh@sru.ac.ir

4 دانشیار جامعه‌شناسی وزارت علوم، تحقیقات وفناوری. تهران. ایران. ehajiani@yahoo.com

doi
10.22083/scsj.2022.360976.1066
چکیده

هدف از این مطالعه شناسایی پیشران‌های تأثیرگذار بر هویت ملی در نظام آموزشی تا سال 1410 ایران و بررسی جایگاه این پیشران‌ها ازلحاظ تأثیرگذاری و تأثیرپذیری بر یکدیگر است. این پژوهش ازلحاظ روش‌شناختی از نوع آمیخته با رویکرد اکتشافی نسبت به آینده است و از طریق راهبرد سند کاوی و به‌کارگیری روش دلفی انجام گرفته است. نتایج پژوهش نشان داد روندهای جهانی‌شدن، آموزش شهروندی، رسانه‌ها، ویژگی‌ها و شخصیت معلم و چند فرهنگ گرایی بیشترین تأثیر را بر هویت ملی در نظام آموزشی خواهند داشت. وضعیت اقتصادی جامعه از پیشران‌های تأثیرگذار است و متغیرهای آموزش سیاسی، تمرکززدایی از نظام آموزشی و گسترش خط و زبان فارسی نسبت به سایر پیشران‌ها متغیرهای مستقل هستند. معماری فضای مدرسه و مراکز آموزشی و رابطۀ خانواده و مدرسه نسبت به دیگر متغیرها تأثیرپذیری بیشتری خواهند داشت. ازاین‌رو پیشنهاد می‌شود نظام آموزشی، متغیرهای تأثیرگذار بر هویت ملی را موردتوجه قرار داده، با به‌کارگیری برنامه‌های متنوع در تعمیق و تکوین هویت ملی و حفظ انسجام فرهنگی و اجتماعی تلاش کند.